चित्रपट आणि मालिकांच्या चित्रीकरणादरम्यान कलाकारांना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. अलीकडेच अभिनेते राजेश शर्मा यांना शूटिंगदरम्यान कीटक चावल्याने काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले. या घटनेमुळे कीटकदंश किती धोकादायक ठरू शकतो आणि त्यापासून बचावासाठी कोणती काळजी घ्यावी, याबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.

नेमके काय घडले?
मिळालेल्या माहितीनुसार, चित्रीकरण सुरू असताना राजेश शर्मा यांना अचानक एका कीटकाने चावले. सुरुवातीला हा साधा कीटकदंश असल्याचे वाटले. मात्र काही वेळातच संबंधित भागात सूज, वेदना आणि अस्वस्थता जाणवू लागली. खबरदारीचा उपाय म्हणून त्यांना तातडीने वैद्यकीय मदत देण्यात आली. सुदैवाने वेळेत उपचार मिळाल्यामुळे पुढील धोका टळला. अशा घटना विशेषतः जंगल, शेत, बाग किंवा मोकळ्या जागेत होणाऱ्या शूटिंगदरम्यान घडू शकतात. पावसाळ्यात तर कीटकांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढते.
कोणते कीटक धोकादायक ठरू शकतात?
आपल्या घरात किंवा आजूबाजूला अनेक प्रकारचे कीटक आढळतात. त्यापैकी काही पूर्णपणे निरुपद्रवी असले तरी काही कीटक आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात.
डास
मधमाशी
गांधीलमाशी
लाल मुंग्या
कोळी
बेडबग
पिसू
गोचीड (Ticks)
यापैकी काही कीटक चावल्यास केवळ खाज आणि सूज येते, तर काही वेळा गंभीर अॅलर्जिक प्रतिक्रिया, ताप किंवा संसर्ग होण्याची शक्यता असते.
घराची नियमित स्वच्छता ठेवा
घरात धूळ, कचरा आणि अन्नाचे कण साचू देऊ नका. स्वयंपाकघर, बाथरूम आणि घराचे कोपरे नियमित स्वच्छ केल्यास झुरळे, मुंग्या आणि इतर कीटकांचा वावर कमी होतो.
साचलेले पाणी त्वरित काढून टाका
डासांची पैदास प्रामुख्याने साचलेल्या पाण्यात होते. त्यामुळे कुलर, फुलांच्या कुंड्या, बादल्या, टाक्या, नारळाच्या करवंट्या, जुने टायर, बाटल्या आणि इतर भांड्यांमध्ये पाणी साचू देऊ नका. घराच्या गच्चीवर, बाल्कनीत किंवा अंगणात पावसाचे पाणी साचले असल्यास ते त्वरित काढून टाका. पाण्याच्या टाक्या नेहमी झाकून ठेवा आणि कुलरमधील पाणी आठवड्यातून किमान एकदा बदलून त्याची स्वच्छता करा. याशिवाय घराजवळील नाले किंवा गटारे स्वच्छ ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. साचलेल्या पाण्यामुळे डासांची संख्या झपाट्याने वाढते आणि डेंग्यू, मलेरिया, चिकनगुनिया यांसारख्या आजारांचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे पावसाळ्यात विशेष काळजी घेऊन परिसर स्वच्छ आणि कोरडा ठेवणे आवश्यक आहे.
अन्नपदार्थ नेहमी झाकून ठेवा
उघडे अन्न मुंग्या, माश्या, झुरळे आणि इतर कीटकांना सहज आकर्षित करते. त्यामुळे शिजवलेले अन्न तसेच फळे आणि इतर खाद्यपदार्थ नेहमी झाकून ठेवावेत किंवा हवाबंद डब्यांमध्ये साठवावेत. जेवण झाल्यानंतर टेबल, गॅस, ओटा आणि स्वयंपाकघर त्वरित स्वच्छ करा. अन्नाचे कण किंवा सांडलेले पदार्थ लगेच पुसून टाकल्यास कीटकांना आकर्षित होण्याची शक्यता कमी होते. कचरापेटी नियमित रिकामी करा आणि तिचे झाकण नेहमी बंद ठेवा. रात्री वापरलेली भांडी सिंकमध्ये तशीच न ठेवता स्वच्छ धुवावीत. स्वयंपाकघर स्वच्छ, कोरडे आणि नीटनेटके ठेवल्यास मुंग्या, झुरळे आणि माश्यांचा त्रास मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
कीटक चावल्याची लक्षणे
कीटक चावल्यानंतर प्रत्येक व्यक्तीमध्ये लक्षणे वेगवेगळी दिसू शकतात. काहींना केवळ सौम्य खाज किंवा लालसरपणा जाणवतो, तर काहींमध्ये सूज, वेदना किंवा अॅलर्जिक प्रतिक्रिया दिसू शकते. सर्वसाधारणपणे चावलेल्या जागेवर लालसरपणा, सूज, तीव्र खाज, जळजळ आणि वेदना जाणवतात. काही वेळा त्वचेवर लहान पुरळ उठू शकतात किंवा चावलेल्या भागात उष्णता जाणवते. ही लक्षणे बहुतेक वेळा काही तासांपासून एक-दोन दिवसांत कमी होतात. मात्र, सूज सतत वाढत असेल, श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, चेहरा किंवा ओठ सुजत असतील किंवा चक्कर येत असेल, तर ती गंभीर अॅलर्जिक प्रतिक्रिया असू शकते. अशा परिस्थितीत कोणताही विलंब न करता तातडीने वैद्यकीय उपचार घेणे आवश्यक आहे.

