Headlines

रविवारी येणाऱ्या कामिका एकादशीच्या दिवशी उपवासाची खीर नक्की बनवा, आजपर्यंत कधीच खाल्ली नसेल – how to make delicious sabudana kheer at home


एकादशीच्या उपवासासाठी तिखट पदार्थांसोबत गोड खाण्याची इच्छा असेल तर साबुदाणा खीर उत्तम पर्याय आहे.दूध, साबुदाणा, तूप, ड्रायफ्रूट्स, केशर आणि वेलचीपासून तयार होणारी ही खीर चवीला अप्रतिम लागते.विशेष म्हणजे साबुदाणा रात्रभर न भिजवता ही झटपट खीर आयत्यावेळीही बनवता येते.

Instant Sabudana Kheer
फोटो सौजन्य :- @Gharoghari Annapurna
एकादशीचा उपवास म्हटला की अनेकांच्या मनात साबुदाणा खिचडी, साबुदाणा वडे, बटाट्याची भाजी असे तिखट पदार्थ येतात. मात्र उपवासाच्या दिवशी गोड खाण्याची इच्छा असेल तर साबुदाणा खीर हा अतिशय सुंदर पर्याय आहे. दूध, साबुदाणा, साजूक तूप, ड्रायफ्रूट्स, केशर आणि वेलची यांचा सुरेख संगम असलेली ही खीर चवीला अप्रतिम आणि बनवायलाही सोपी आहे. विशेष म्हणजे ही खीर बनवण्यासाठी साबुदाणा रात्रभर भिजवण्याची गरज नाही. आयत्यावेळी खीर करायची असेल तरी साबुदाणा काही वेळ पाण्यात भिजवून वापरता येतो. त्यामुळे उपवासाच्या दिवशी पटकन गोड पदार्थ तयार करायचा असेल, तर ही रेसिपी नक्की करून पाहा. (फोटो सौजन्य :- @Gharoghari Annapurna)

साबुदाणा खीरसाठी लागणारे साहित्य

साबुदाणा खीरसाठी लागणारे साहित्य

ही खीर साधारण ४ ते ५ जणांसाठी बनवण्यासाठी पुढील साहित्य लागेल:
½ कप साबुदाणा
½ लिटर घट्ट दूध
३ ते ४ चमचे मिल्क पावडर
२ मोठे चमचे साजूक तूप
½ कप साखर
बदामाचे काप
१ ते २ चमचे चारोळी
किशमिश
मखाणे
२ ते ३ चमचे सुक्या खोबऱ्याचा किस
४ ते ५ वेलचीची पूड
थोडे केशर
सजावटीसाठी पिस्त्याचे काप
आवडीनुसार थोडे जायफळ
साबुदाणा भिजवण्याची सोपी पद्धत
सर्वप्रथम ½ कप साबुदाणा स्वच्छ पाण्याने धुऊन घ्या. साबुदाणा रात्रभर भिजवला तर उत्तमच; परंतु ही झटपट खीर असल्यामुळे तो १५ ते २० मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवला तरी चालतो.साबुदाणा पूर्णपणे पाण्यात बुडवून ठेवण्यापेक्षा आवश्यक तेवढेच पाणी वापरणे महत्त्वाचे आहे. साबुदाणा फुगल्यानंतर तो हाताने दाबून पाहा. तो मऊ झाला असेल तर खीर बनवण्यासाठी तयार आहे.

केशराचे दूध तयार करा

केशराचे दूध तयार करा

खीरला सुंदर रंग आणि सुगंध देण्यासाठी केशराचा वापर केला जातो. त्यासाठी थोडे गरम दूध घ्या आणि त्यात काही केशराच्या काड्या घालून काही मिनिटे बाजूला ठेवा.गरम दुधात केशर भिजवल्यामुळे त्याचा रंग आणि सुगंध दुधात छान उतरतो. केशर उपलब्ध नसेल किंवा आवडत नसेल तर ते वगळले तरी खीर चविष्ट लागते.

ड्रायफ्रूट्स तुपात भाजून घ्या

ड्रायफ्रूट्स तुपात भाजून घ्या

आता एका जाड बुडाच्या पातेल्यात दोन मोठे चमचे साजूक तूप गरम करा. तूप गरम झाल्यावर बदामाचे काप घालून मध्यम आचेवर हलके सोनेरी होईपर्यंत परतून घ्या.बदाम जास्त काळ तळू नका, कारण ते पटकन जळू शकतात. बदाम छान भाजले की ते एका प्लेटमध्ये काढून ठेवा.यानंतर किशमिश आणि चारोळी तुपात हलकी परतून घ्या. किशमिश फुलू लागली की ती तयार झाली असे समजा. चारोळी भाजल्यामुळे तिचा स्वाद अधिक खुलतो. हे सर्व ड्रायफ्रूट्स बाजूला काढून ठेवा.

उपवासासाठी साबुदाण्याची खीर कशी बनवायची

दूध घट्ट करण्याची झटपट पद्धत

दूध घट्ट करण्याची झटपट पद्धत

आता त्याच पातेल्यात ½ लिटर दूध घाला. शक्य असल्यास घट्ट दूध वापरा. दूध मध्यम आचेवर २ ते ३ मिनिटे उकळू द्या.यानंतर ३ ते ४ चमचे मिल्क पावडर घालून व्यवस्थित मिसळा. मिल्क पावडरमुळे दूध पटकन क्रीमी आणि घट्ट होते. त्यात तयार केलेले केशराचे दूधही घाला.मिल्क पावडर वापरायची नसेल तर दूध जास्त वेळ आटवूनही खीर बनवता येते. मात्र त्यासाठी थोडा अधिक वेळ लागतो.

साबुदाणा शिजवण्याची योग्य पद्धत

साबुदाणा शिजवण्याची योग्य पद्धत

दूधाला उकळी आली की त्यात भिजवलेला साबुदाणा घाला. गॅस मध्यम ते मंद आचेवर ठेवा आणि खीर सतत ढवळत राहा.हा टप्पा अतिशय महत्त्वाचा आहे. साबुदाणा तळाला चिकटण्याची शक्यता असते. त्यामुळे खीर अधूनमधून नव्हे तर नियमितपणे ढवळत राहणे आवश्यक आहे.हळूहळू साबुदाणा पारदर्शक आणि फुललेला दिसू लागेल. त्यातील स्टार्च दुधात मिसळल्यामुळे खीर नैसर्गिकरीत्या घट्ट होऊ लागेल.

मखाणे, साखर आणि खोबरे घाला

मखाणे, साखर आणि खोबरे घाला

साबुदाणा व्यवस्थित शिजल्यावर त्यात मखाणे घाला. त्यानंतर ½ कप साखर मिसळा. साखर घातल्यानंतर खीर थोडी पातळ झाल्यासारखी वाटू शकते; मात्र काही वेळ शिजवल्यावर ती पुन्हा घट्ट होते.यानंतर सुक्या खोबऱ्याचा किस घाला. घरच्या ताज्या खोबऱ्याचा किस वापरल्यास खिरीची चव आणखी खुलते. बाजारातील डेसिकेटेड कोकोनटपेक्षा घरच्या खोबऱ्याचा स्वाद अधिक छान लागतो.आता वेलची पूड घाला. जायफळ आवडत असल्यास अगदी थोडे किसून घालू शकता. यामुळे खिरीला सुंदर सुगंध येतो.शेवटी तुपात भाजून ठेवलेले बदाम, चारोळी आणि किशमिश खिरीमध्ये मिसळा.

मृणाल पाटील

लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.

मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.

जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.

लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.

शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.आणखी वाचा