तांबे आणि पितळेची भांडी काळपट झाली असली तरी घरच्या घरी तयार केलेल्या नैसर्गिक पेस्टने ती सहज स्वच्छ करता येतात. फक्त एक चमचा साखर आणि काही साध्या स्वयंपाकघरातील साहित्याच्या मदतीने भांडी तसेच देवांच्या मूर्ती नव्यासारख्या चमकदार होतात. हा उपाय कमी खर्चिक, सुरक्षित आणि सणासुदीच्या काळात विशेष उपयुक्त आहे.

पेस्ट तयार करण्यासाठी लागणारे साहित्य
ही पेस्ट बनवण्यासाठी लागणारे सर्व साहित्य आपल्या स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असते.
१ चमचा साखर
२ ते ३ चमचे लिंबू सत्त्व (सायट्रिक अॅसिड)
१ चमचा मीठ
अर्धा चमचा हळद
गव्हाच्या पिठाचे चाळण किंवा थोडे गव्हाचे पीठ (पेस्ट घट्ट करण्यासाठी)
आवश्यकतेनुसार थोडे पाणी
प्रत्येक घटकाचे महत्त्व
- या पेस्टमधील प्रत्येक घटक विशिष्ट काम करतो.
- साखर ही भांड्यांवरील मळ सैल करण्यास मदत करते आणि भांड्यांना चमक आणण्यास उपयोगी ठरते.
- लिंबू सत्त्व (सायट्रिक अॅसिड) हे तांबे आणि पितळेवरील काळपट थर, ऑक्सिडेशन आणि डाग काढण्यासाठी अत्यंत प्रभावी असते.
- मीठ हे सौम्य घर्षण निर्माण करून चिकट मळ काढण्यास मदत करते.
- हळद मध्ये नैसर्गिक अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्म असल्यामुळे स्वच्छतेसोबतच भांड्यांची स्वच्छता टिकवून ठेवण्यास मदत होते.
- गव्हाच्या पिठाचे चाळण किंवा पीठ हे पेस्टला घट्टपणा देते, त्यामुळे ती भांड्यांवर सहज लावता येते आणि वाहून जात नाही.
पेस्ट तयार करण्याची पद्धत
एका स्वच्छ भांड्यात प्रथम लिंबू सत्त्व घ्यावे. त्यामध्ये साखर, मीठ आणि हळद मिसळावी. नंतर त्यात गव्हाच्या पिठाचे चाळण किंवा थोडे गव्हाचे पीठ घालावे. आवश्यकतेनुसार थोडे पाणी घालून घट्टसर पेस्ट तयार करावी. पेस्ट फार पातळ किंवा फार घट्ट नसावी.
तांबे पितळेची भांडी स्वच्छ करण्याची पद्धत
भांडी स्वच्छ करण्याची योग्य पद्धत
सर्वप्रथम भांड्यावरची धूळ किंवा सैल मळ काढून टाकावा. त्यानंतर तयार केलेली पेस्ट संपूर्ण भांड्यावर लावावी. दोन ते पाच मिनिटे ती तसेच राहू द्यावी. नंतर हाताने किंवा मऊ स्पंजच्या साहाय्याने हलक्या हाताने चोळावे.काही वेळातच भांड्यावरील काळपट थर निघू लागतो. त्यानंतर स्वच्छ पाण्याने भांडे धुऊन कोरड्या कापडाने पुसावे. भांडे लगेचच नव्यासारखे चमकू लागते.
आतून आणि बाहेरून स्वच्छता
जर भांडे आतून काळे झाले असेल तर त्यामध्ये थोडी पेस्ट आणि पाणी घालावे. हे मिश्रण संपूर्ण भांड्याच्या आतील भागात फिरवावे. काही मिनिटांनी हलक्या हाताने घासून स्वच्छ धुवावे. त्यामुळे आतील भागातील डागही सहज निघून जातात.

