येमेनमधील हुथी बंडखोरांनी मंगळवारी बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीमध्ये सौदी जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला केला. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, यात 3 खलाशी मारले गेले, ज्यात 2 पाकिस्तानी आणि 1 इंडोनेशियाई नागरिक होता. रिपोर्ट्सनुसार, टांझानियाच्या ध्वजाखालील या जहाजाचे नाव ‘तिहामा’ होते. हे ओमानच्या सलालाह बंदरातून जिबूतीकडे जात होते. हुथी बंडखोरांनी 20 जुलै रोजी सौदी जहाजांची नाकेबंदी सुरू केली होती. त्यानंतर त्यांनी लाल समुद्रात सौदीशी संबंधित 8 जहाजांवर हल्ला केला आहे. यांमध्ये एनसिलिया, लायला, गजल आणि वफा यांसारख्या जहाजांचा समावेश आहे. होर्मुजनंतर बाब अल-मंदेबमध्येही धोका वाढला हा हल्ला अशा वेळी झाला आहे, जेव्हा होर्मुज सामुद्रधुनी बंद असल्यामुळे सागरी व्यापार आधीच दबावाखाली आहे. आता बाब अल-मंदेबमध्येही जहाजांवरील हल्ले वाढत आहेत. यामुळे शिपिंग कंपन्यांची चिंता आणखी वाढली आहे. हुथी बंडखोर रेड सीमधून जाणाऱ्या जहाजांना लक्ष्य करत आहेत. रॉयटर्सनुसार, सौदी जहाजांवरील हुथींच्या हल्ल्यांमध्ये ही पहिलीच वेळ आहे, जेव्हा कोणाचा मृत्यू झाला आहे. हुथींच्या हल्ल्यांचा परिणाम सौदी अरेबियाच्या तेल निर्यातीवरही झाला आहे. समुद्रातील जहाजांची वाहतूक कमी झाली आहे. सुरक्षेच्या भीतीने अनेक जहाजे रेड सी आणि सुएझ कालव्याच्या मार्गातून जाणे टाळत आहेत. बाब अल-मंदेबमधून जाणाऱ्या जहाजांची संख्या घटली केप्लरच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या आठवड्यात बाब अल-मंदेबमधून दररोज सरासरी 32 जहाजे गेली. यापूर्वी येथून दररोज सुमारे 50 जहाजे जात असत. म्हणजेच, आता या मार्गातून सुमारे 18 जहाजे कमी जात आहेत. अनेक जहाजे आता आफ्रिकेच्या भोवती फिरून जात आहेत. हा मार्ग खूप लांबचा आहे. यामुळे माल पोहोचायला जास्त वेळ लागत आहे. याचा परिणाम पुरवठ्यावरही होत आहे. वस्तूंची कमतरता वाढू शकते. पुरवठा साखळीवर दबाव वाढत आहे. यामुळे दैनंदिन वस्तूंचा खर्चही वाढू शकतो. येमेनमध्ये इराण आणि सौदी अरेबिया आमनेसामने इराण आणि सौदी अरेबिया येमेनमध्ये युद्ध लढत आहेत. दोन्ही देश तेथे विरोधी गटांना पाठिंबा देतात. सौदी अरेबिया आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळालेल्या सरकारला पाठिंबा देतो, तर इराण हौथींसोबत आहे. हुथी संघटना येमेनच्या मोठ्या भागावर नियंत्रण ठेवते. हुथींनी 2023 आणि 2024 मध्येही रेड सीमध्ये जहाजांवर सतत हल्ले केले होते. यामुळे सागरी वाहतुकीवर परिणाम झाला होता. सध्या हुथींच्या हल्ल्यांचा परिणाम जास्त जाणवत आहे, कारण जग आधीच होर्मुजच्या सामुद्रधुनीच्या बंदमुळे त्रस्त आहे. जगासाठी रेड सी इतका महत्त्वाचा का आहे? रेड सी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक आहे. त्याच्या एका बाजूला सौदी अरेबिया आणि येमेन आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला इजिप्त, सुदान, एरिट्रिया, जिबूती आणि सोमालिया स्थित आहेत. जगातील सुमारे 30% सागरी व्यापाराची वाहतूक याच मार्गाने होते. रेड सी मध्ये येण्या-जाण्यासाठी फक्त दोन मार्ग आहेत. पूर्वेला बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनी आणि पश्चिमेला सुएझ कालवा. त्यामुळे यापैकी कोणत्याही एका मार्गात अडथळा आल्यास जागतिक व्यापार आणि तेल पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होतो. बाब अल-मंदेब त्याच्या सर्वात अरुंद भागात फक्त 29 किलोमीटर रुंद आहे. याच कारणामुळे येथे जहाजांच्या येण्या-जाण्यासाठी फक्त दोन सागरी मार्गिका (लेन) आहेत. इराण युद्धानंतर होर्मुज सामुद्रधुनीवरील नाकेबंदीमुळे सौदी अरेबिया आपले बहुतेक तेल याच मार्गाने पाठवत आहे. पण आता या मार्गात इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांचा प्रभाव वाढला आहे. सामान्य काळात जगातील सुमारे 20% तेल आणि नैसर्गिक वायूचा पुरवठा होर्मुज सामुद्रधुनीतून जातो. आता होर्मुज सामुद्रधुनी आणि रेड सी (लाल समुद्र), या दोन्ही क्षेत्रांतील वाढत्या तणावामुळे जगातील सुमारे 25% ऊर्जा पुरवठा कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात या संघर्षामुळे प्रभावित होत आहे. जहाजांवर कर लावण्याच्या तयारीत हुथी बंडखोर येमेनचे हुथी बंडखोर रेड सी (लाल समुद्र) च्या दक्षिण भागातून जाणाऱ्या व्यापारी जहाजांवर शुल्क लावण्याच्या तयारीत आहेत. रॉयटर्सने ही माहिती सूत्रांच्या हवाल्याने दिली आहे. मात्र, ते कधी लागू केले जाईल, याची कोणतीही कालमर्यादा निश्चित केलेली नाही. रिपोर्टनुसार, जुलैमध्ये खामेनींच्या अंत्यसंस्कारात सहभागी होण्यासाठी हुथी नेते इराणला गेले होते. तिथे इराणी अधिकाऱ्यांनी जहाजांवर कर लावण्याची कल्पना दिली होती. नंतर इराणी सल्लागारांनी हुथी अधिकाऱ्यांसोबत मिळून कर वसूल करण्यासाठी एक संभाव्य व्यवस्था तयार करण्यातही मदत केली. प्रस्तावानुसार, चिनी जहाजांना या शुल्कातून सूट दिली जाऊ शकते. चीन सौदी अरेबियाकडून सर्वाधिक तेल खरेदी करणारा देश आहे.
Source link
हुथी बंडखोरांचा सौदी जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला:2 पाकिस्तानी नागरिकांसह 3 जणांचा मृत्यू; रेड सीमध्ये आतापर्यंत 8 जहाजांना लक्ष्य केले
