पावसाळ्यात भाज्या ताज्या ठेवण्यासाठी फ्रिजचे तापमान योग्य ठेवणे आणि ओलावा नियंत्रित करणे आवश्यक आहे.भाज्या साठवण्यापूर्वी त्या कोरड्या करून ठेवल्यास त्या जास्त काळ टिकतात.योग्य वापरामुळे अन्नाची गुणवत्ता टिकते आणि विजेचीही बचत होते.

पावसाळ्यात बाहेरचे तापमान तुलनेने कमी असले तरी हवेत ओलावा जास्त असतो. या ओलाव्यामुळे भाज्यांवर बुरशी येणे, पालेभाज्या खराब होणे आणि फळे लवकर मऊ होणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे फ्रिजमध्ये योग्य थंडावा राखणे गरजेचे असते. मात्र फ्रिज खूप थंड ठेवल्याने प्रत्येक वेळी फायदा होतोच असे नाही. जास्त थंड तापमानामुळे काही भाज्यांवर थंडीचा परिणाम होऊन त्यांचा रंग, चव आणि पोत बदलू शकतो.
फ्रिजचा वापर करताना केवळ तापमान कमी करणे हा उपाय नसून, त्यामध्ये पदार्थ योग्य पद्धतीने ठेवणे, हवा खेळती राहू देणे आणि फ्रिजची नियमित स्वच्छता करणेही तितकेच आवश्यक आहे. योग्य पद्धतीने वापर केल्यास एकाच वेळी अन्नाची गुणवत्ता टिकवता येते आणि विजेचे बिलही कमी करता येते.पावसाळ्यात विशेषतः हिरव्या भाज्या, कोथिंबीर, पालक, मेथी यांसारख्या पालेभाज्यांमध्ये पाण्याचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे त्या थेट ओल्या अवस्थेत फ्रिजमध्ये ठेवल्यास त्या लवकर खराब होतात. भाज्या साठवण्यापूर्वी त्यातील अतिरिक्त ओलावा काढणे आणि योग्य तापमानात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. (फोटो सौजन्य :- @iStock)
फ्रिजचे आदर्श तापमान किती असावे?
घरातील सामान्य फ्रिजसाठी फ्रिजच्या मुख्य भागाचे तापमान 3°C ते 5°C दरम्यान ठेवणे योग्य मानले जाते. पावसाळ्यात बाहेरील तापमान कमी-जास्त होत असले तरी हे तापमान अन्न ताजे ठेवण्यासाठी पुरेसे असते. फ्रीझरचे तापमान साधारण -18°C असावे. यामुळे गोठवलेले पदार्थ सुरक्षित राहतात आणि त्यांची गुणवत्ता टिकून राहते. अनेक वेळा लोक पावसाळ्यात फ्रिजचे तापमान खूप कमी करतात, जसे 1°C किंवा 0°C. मात्र यामुळे भाज्या आणि फळांमधील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊन त्यांचा ताजेपणा कमी होऊ शकतो तसेच कॉम्प्रेसर जास्त वेळ चालल्यामुळे वीज वापर वाढतो.
पावसाळ्यात भाज्या ताज्या ठेवण्यासाठी फ्रिज सेटिंग
- पावसाळ्यात भाज्यांमध्ये ओलावा जास्त असतो. त्यामुळे त्या ठेवताना काही गोष्टी लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे.
- भाज्या धुऊन लगेच फ्रिजमध्ये ठेवू नका
- भाज्या धुतल्यानंतर त्यावर पाणी राहिल्यास त्या लवकर कुजतात.
- भाज्या धुतल्या असल्यास पूर्णपणे कोरड्या करा.
- शक्य असल्यास वापरण्याच्या आधीच भाज्या धुवा.
- ओलसर भाज्या ठेवण्यासाठी पेपर टॉवेल किंवा स्वच्छ कापडाचा वापर करा.
फ्रिज तापमान किती असावे
पावसाळ्यात फ्रिजमध्ये ठेवलेल्या पदार्थांमध्ये ओलावा वाढू नये यासाठी हवाबंद डबे वापरा. यामुळे अन्नपदार्थांचा ताजेपणा टिकतो, वास मिसळत नाही आणि फ्रिज अधिक कार्यक्षमपणे काम करतो.
वीज वाचवण्यासाठी फ्रिज वापरण्याच्या सोप्या टिप्स
तापमान योग्य ठेवा
फ्रिजला सर्वात कमी तापमानावर ठेवणे म्हणजे जास्त वीज वापरणे. 3°C ते 5°C ही सेटिंग घरगुती वापरासाठी पुरेशी आहे.
फ्रिजचे दार वारंवार उघडू नका
प्रत्येक वेळी फ्रिजचे दार उघडल्यावर बाहेरील गरम हवा आत जाते. त्यामुळे पुन्हा थंड होण्यासाठी कॉम्प्रेसरला जास्त काम करावे लागते.काय हवे आहे ते आधी ठरवा आणि मगच फ्रिज उघडा.
दरवाजाची रबर सील तपासा
फ्रिजच्या दाराभोवती असलेली रबर सील खराब झाली असल्यास थंड हवा बाहेर जाते. यामुळे वीजेचा वापर वाढतो.
फ्रिजच्या मागील बाजूची स्वच्छता करा
फ्रिजच्या मागील बाजूस असलेली कॉइल धुळीने भरल्यास उष्णता बाहेर जाण्यास अडथळा निर्माण होतो. त्यामुळे फ्रिज जास्त वेळ चालतो.दर काही महिन्यांनी कॉइलची स्वच्छता केल्यास कार्यक्षमता वाढते.
फ्रिज भिंतीपासून थोडा दूर ठेवा
फ्रिजच्या मागील भागातून उष्णता बाहेर पडते. त्यामुळे भिंतीला अगदी चिकटून फ्रिज ठेवू नका. थोडी जागा ठेवल्यास हवा खेळती राहते आणि वीज बचत होते.

