फुटबॉल विश्वचषकात भारतीय संघ कदाचित खेळतनसेल, पण स्वयंसेवकांपासून ते पत्रकारांपर्यंत या स्पर्धेतभारताची उपस्थिती आहे. नागपूरचे 75 वर्षीय ओम मुंद्रायांचेच उदाहरण घ्या. हा त्यांचा सातवा विश्वचषक आहेआणि ते न्यूयॉर्कमध्ये स्वयंसेवक म्हणून चाहत्यांना यास्पर्धेच्या उत्साहाचा अनुभव घेण्यास मदत करत आहेत.त्यांना याबद्दल विचारले, तर तुम्हाला एक ओळखीचेहसू मिळेल. ते म्हणतात, ‘मला खेळांची आवड आहेआणि मला या उत्साहाचा भाग बनायचे आहे.’ ओम मुंद्रा एकटेच नाहीत. असे अनेक लोक आहेतज्यांनी वर्षानुवर्षे केवळ विश्वचषक पाहण्यासाठी पैसे वाचवले आहेत. दोन वर्षे बचत करून विश्वचषक पाहण्यासाठी आलेल्या एका दांपत्याने मला सांगितले,‘येथे सर्व काही खूप महाग आहे. साधे दळणवळणआणि खाण्यापिण्यासाठीही एका मॅचच्या दिवसाचाखर्च सुमारे 30 हजार रुपयांपर्यंत येतो. तरीही, आम्ही जास्तीत जास्त सामने पाहण्याचा पूर्ण प्रयत्न करतआहोत.’ विचार केला, तर अमेरिकेतील या सर्व भारतीयांची उपस्थिती स्वतःच एक गोष्ट सांगून जाते. हे आपल्या ‘सॉफ्ट पॉवर’चे प्रमाण आहे. हा भारताचा जगापर्यंत पोहोचण्याचा प्रवास आहे. आपला संघ तिथेनसूनही, आपल्या चाहत्यांनी आणि स्वयंसेवकांनीविश्वचषकात भारतीय रंग भरले आहेत. हे केवळमीडिया आणि स्वयंसेवकांपर्यंत मर्यादित नाही.अमेरिकेत तुम्ही जिथे नजर टाकाल, तिथे भारतीयप्रभाव दिसून येईल. कोणत्याही स्टेडियममध्ये गेलात, तरी अनेक लोकतुम्हाला हिंदी किंवा बंगाली बोलताना ऐकू येतील.वास्तविक, विश्वचषकासाठी अमेरिकेत आलेल्यापर्यटकांमध्ये भारतीय चाहत्यांचे प्रमाण 2 ते 3 टक्केआहे. कॅन्सस सिटीमध्ये – जिथे अर्जेंटिनाचा पहिलासामना झाला आणि लिओनेल मेस्सीने हॅटट्रिक साधली- तिथल्या बंगाली समुदायाने मेस्सीला खेळतानापाहण्यासाठी महिनाभरापूर्वीच नियोजन केले होते. तेफॅन पार्क्समध्ये नेहमी उपस्थित असतात आणित्यांच्यासाठी विश्वचषक हा एक महिना चालणारा असाकार्यक्रम आहे. खरे तर, तुम्ही कोणत्याही क्रीडा स्पर्धेत गेलात, तरी तिथे भारतीय चाहत्यांबाबत अशीच स्थिती दिसेल. या विश्वचषकात 48 संघ सहभागी होत आहेत. यामध्ये आशियाई संघांचाही चांगला सहभाग आहे.अशा परिस्थितीत येणाऱ्या दशकांमध्ये फिफाविश्वचषकात सहभागी होण्याचे भारताचे स्वप्न केवळएक अशक्य कल्पना राहू नये, यासाठी आपल्यालाखंबीर प्रयत्न करण्याची गरज आहे. भारताच्या फुटबॉलयंत्रणेत पुरेसा पैसा उपलब्ध आहे आणि आपल्यालाआशावादी व सकारात्मक राहण्याची गरज आहे. हो, आपल्याला राष्ट्रीय संघासाठी अधिक अनुभव,अधिक सामने आणि मजबूत स्थानिक रचनेची गरजआहे. जी भविष्यात आयएसएललासुद्धा बळकटी देईल.आपल्याला अधिक सक्रिय एआयएफएफची गरजआहे, जी भारतीय फुटबॉलच्या खऱ्या आणि तातडीच्यासमस्या सोडवण्यावर लक्ष केंद्रित करेल. आणि इथेचमीडियाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते.मीडियामधील बहुतेक लोक चार वर्षांतून एकदा जागेहोतात आणि विचारतात की, 130 कोटी लोकसंख्याअसलेला देश विश्वचषक का खेळत नाही? तरदुसरीकडे 5 लाख लोकसंख्या असलेला केप वर्डेस्पेनसारख्या युरोपियन चॅम्पियनविरुद्ध एक गुणमिळवण्यात यशस्वी ठरतो. वास्तव हे आहे की, 130 कोटींपैकी 129 कोटी 50 लाखलोकांना खेळांसाठी मूलभूत सुविधाही उपलब्ध नाहीत.भारतीय खेळांना अधिक रचनात्मक आणिआत्मपरीक्षण करणाऱ्या दृष्टिकोनाची गरज आहे, जोत्रुटी ओळखून पुढे जाण्याचा मार्ग निश्चित करेल. जरएआयएफएफ नेतृत्व करू शकले, तर भारतीयफुटबॉलला आवश्यक गती देण्यासाठी पुरेसा पैसाआणि उत्साह उपलब्ध आहे. तोपर्यंत आपणविश्वचषकासाठी पैसे वाचवत राहू – कधी चाहतेम्हणून तर कधी स्वयंसेवक म्हणून – आणि एक दिवसआपल्याला जागतिक मंचावर भारतासाठीही ‘चिअर’करण्याची संधी मिळेल, अशी आशा करत राहू. (हे लेखकाचे वैयक्तिक मत आहे.) अमेरिकेत तुम्ही जिथे नजर टाकाल, तिथेभारतीय प्रभाव दिसून येतो. तुम्हीकोणत्याही स्टेडियममध्ये गेलात, तरीतुम्हाला अनेक लोक हिंदी किंवा बंगालीबोलताना ऐकू येतील. वास्तविक, फिफाविश्वचषकासाठी अमेरिकेत आलेल्यालोकांमध्ये भारतीय चाहत्यांचा वाटा 2 ते3 टक्क्यांपर्यंत आहे.
Source link
बोरिया मजुमदार यांचा कॉलम:फुटबॉल विश्वकपमध्ये नसूनही आपण तिथे उपस्थित आहोत
