पाकिस्तानचे माजी पंतप्रधान आणि माजी क्रिकेटपटू इम्रान खान यांचे आयुष्य कायमच राजकीय आणि वैयक्तिक वादांनी घेरलेले राहिले आहे. मैदानावर क्रिकेट खेळण्यापासून ते पाकिस्तानच्या पंतप्रधानपदापर्यंत आणि आता भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली थेट अडियाला तुरुंगात जाण्यापर्यंतचा त्यांचा हा पाच दशकांचा प्रवास अनेक नाट्यमय वळणांचा राहिला आहे.

राजकीय आणि वैयक्तिक आयुष्यात अस्थिरता
इम्रान खान यांच्या आयुष्यात अनेक चढ-उतार आले आहेत. वयाच्या १९ व्या वर्षी क्रिकेटमध्ये पाऊल ठेवल्यापासून ते राजकीय नेता बनण्यापर्यंत आणि आता कायदेशीर खटल्यांचा सामना करण्यापर्यंत, त्यांचा प्रवास कायमच अस्थिर राहिला आहे.
क्रिकेटमधील पदार्पण आणि मैदानावरील वाद
१९७१ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध कसोटी पदार्पण केल्यानंतर सुरुवातीच्या काळात इम्रान यांना अपयश आले. पुढे १९७६-७७ च्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात सिडनी कसोटीत त्यांनी चांगली कामगिरी केली. मात्र, सातत्याने बाउन्सर टाकण्याच्या शैलीमुळे आणि डेनिस लिली व रॉड मार्श यांसारख्या खेळाडूंशी मैदानावरील झालेल्या शाब्दिक चकमकींमुळे ते वारंवार वादाच्या भोवऱ्यात अडकले.
‘प्लेबॉय’ प्रतिमा आणि ब्रिटिश मीडियातील चर्चा
केवळ क्रिकेटच नाही, तर मैदानाबाहेरील त्यांच्या वावरामुळेही इम्रान खान पाश्चिमात्य देशांमध्ये चर्चेत असायचे. १९७० च्या दशकात लंडनमधील नाईटक्लब्समधील त्यांच्या उपस्थितीमुळे ब्रिटिश प्रसारमाध्यमांनी त्यांना ‘प्लेबॉय’ अशी ओळख दिली होती. त्यांच्या या जीवनशैलीवरून पाकिस्तानातील सनातनी वर्गाकडून त्यांच्यावर अनेकदा टीकाही झाली.
झीनत अमान यांच्याशी जोडले गेले नाव
१९७९ च्या भारत दौऱ्यात इम्रान खान यांचे नाव बॉलिवूडच्या तत्कालीन प्रसिद्ध अभिनेत्री झीनत अमान यांच्याशी जोडले गेले. या कथित प्रेमसंबंधांच्या बातम्यांनी भारत आणि पाकिस्तान या दोन्ही देशांतील माध्यमांमध्ये मोठी जागा मिळवली. पाकिस्तानी माध्यमांनी तर संघाच्या खराब कामगिरीचे खापर थेट याच प्रकरणावर फोडले होते. दरम्यान, झीनत अमान यांनी नंतर एका मुलाखतीत या केवळ अफवा असल्याचे स्पष्ट केले होते. दुसरीकडे बॉलिवूडचे प्रसिद्ध एव्हरग्रीन अभिनेते देव आनंद हे झीनत अमान यांच्या प्रेमात वेडे होते, असे त्यांनी स्वतःच्या आत्मचरित्रात मान्य केले होते.
१९९२ चा विश्वचषक आणि लोकप्रियतेचा राजकीय वापर
१९९२ च्या विश्वचषकात पाकिस्तानने इम्रान खान यांच्या नेतृत्वाखाली विजय मिळवला. या विजयाचा फायदा त्यांना पाकिस्तानात आपली राजकीय प्रतिमा उभी करण्यासाठी झाला. याच क्रीडा क्षेत्रातील लोकप्रियतेच्या जोरावर त्यांनी पुढे स्वतःची राजकीय वाटचाल सुरू केली.
‘पीटीआय’ची स्थापना आणि पंतप्रधानपदाची खुर्ची
क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतल्यानंतर १९९६ मध्ये त्यांनी पाकिस्तान तेहरीक-ए-इन्साफ (PTI) या पक्षाची स्थापना केली. अनेक वर्षांच्या राजकीय उलथापालथीनंतर आणि लष्कराच्या कथित पाठिंब्याने २०१८ मध्ये ते पाकिस्तानच्या पंतप्रधानपदी विराजमान झाले. एका माजी क्रिकेटपटूने देशाची सत्ता हाती घेण्याची ही घटना त्यावेळी चर्चेचा विषय ठरली होती.
सत्ता ते थेट अडियाला तुरुंग
इम्रान खान यांचा सत्तेचा कार्यकाळ अत्यंत वादग्रस्त राहिला. अखेर एप्रिल २०२२ मध्ये अविश्वास ठरावाद्वारे त्यांचे सरकार कोसळले. त्यानंतर ऑगस्ट २०२३ मध्ये त्यांना अटक करण्यात आली. सध्या त्यांच्यावर तोशाखाना (सरकारी भेटवस्तू) प्रकरण आणि शासकीय गुपिते उघड केल्याप्रकरणी १०० हून अधिक खटले सुरू आहेत. ऑगस्ट २०२६ मधील सद्यस्थितीनुसार, वैद्यकीय तपासणीनंतर ते आजही अडियाला तुरुंगातच कैद असून त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई सुरू आहे.

