आजकाल बहुतेक लोक जेवण करताना मोबाईल वापरतात किंवा टीव्ही पाहतात. जेवणाला अनावश्यक काम मानून त्या दरम्यान दुसरे काही कामही करू इच्छितात. लोकांना वाटते की यामुळे वेळ वाचतोय, पण ही सवय हळूहळू त्यांच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम करू शकते. खरं तर, जेवण करताना केलेल्या सामान्य चुका पचनसंस्थेवर परिणाम करतात. यामुळे लठ्ठपणा, ॲसिडिटी, गॅस आणि इतर आरोग्य समस्यांचा धोका वाढतो. डॉ. रोहित शर्मा यांच्या मते, जेवण करताना लक्ष जेवणावर नसल्यामुळे लोक गरजेपेक्षा जास्त खातात आणि शरीराला पोषक तत्वांचा पूर्ण फायदाही मिळत नाही. आज आपण समजून घेऊया की जेवण करण्याची योग्य पद्धत काय आहे. त्यासोबतच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. रोहित शर्मा, कन्सल्टंट, इंटरनल मेडिसिन, अपोलो स्पेक्ट्रा हॉस्पिटल, जयपूर प्रश्न- ईटिंग हायजीनच्या सामान्य चुका काय आहेत, ज्या लोक जेवण करताना करतात? उत्तर- जेवण करताना काही सामान्य चुका करू नयेत. ग्राफिकमध्ये पाहा- चला, हे विस्ताराने समजून घेऊया- चूक क्रमांक 1 खाताना रील्स पाहणे जेव्हा आपण मोबाईलवर रील्स पाहताना जेवतो, तेव्हा मेंदूचे लक्ष खाण्यावरून विचलित होते. येथूनच समस्या सुरू होते. खालील मुद्द्यांद्वारे याचे विज्ञान समजून घेऊया- खाताना रील्स पाहण्याचे तोटे योग्य पद्धत चूक क्रमांक २ जेवताना मोबाईलवर बोलणे मोबाईल पाहणे हे एक प्रकारचे लक्ष विचलित करणारे आहे, पण मोबाईलवर बोलत जेवणे त्याहूनही जास्त धोकादायक आहे. चला समजून घेऊया- जेवताना मोबाइलवर बोलण्याचे नुकसान जेवताना खाण्याव्यतिरिक्त दुसरे कोणतेही काम करण्याचा सर्वात मोठा तोटा म्हणजे लक्ष जेवणावरून विचलित होते. आता याचा तोटा अति खाण्यापासून सुरू होऊन दीर्घकाळात पोट आणि पचनाशी संबंधित मोठ्या आरोग्य समस्यांपर्यंत पोहोचू शकतो. सध्या याचे सर्व तोटे खालील ग्राफिकमध्ये पहा- योग्य पद्धत चूक क्रमांक 3 जेवताना टीव्ही पाहणे टीव्ही पाहताना जेवण करणे अनेकदा ‘आराम’ वाटतो. पण यामुळे जेवण एक निष्क्रिय क्रिया बनते. खाताना टीव्ही पाहण्याचे तोटे योग्य मार्ग चूक क्रमांक ४ जेवताना लॅपटॉपवर काम करणे ही सवय विशेषतः ऑफिसमध्ये आणि वर्क फ्रॉम होममध्ये सामान्य आहे. येथे जेवण एक ‘सपोर्टिंग टास्क’ बनते. जेवताना लॅपटॉपवर काम करण्याचे तोटे योग्य पद्धत चूक क्रमांक 5 न चावता घाईघाईने खाणे घाईघाईने, जलद गतीने खाणे हे अनेकदा वेळेच्या कमतरतेशी संबंधित असते. पण याचा थेट परिणाम चयापचयावर (मेटाबॉलिज्म) होतो. न चावता घाईघाईने खाण्याचे तोटे याचे सर्व तोटे खालील ग्राफिकमध्ये पहा- योग्य पद्धत चूक क्रमांक 6 उभे राहून खाणे उभे राहून खाण्याचे तोटे योग्य पद्धत चूक क्रमांक ७ चालता-फिरता जेवण करणे ही सवय आजकाल ‘ऑन-द-गो लाइफस्टाइल’मध्ये खूप सामान्य आहे. लोक ऑफिसच्या वाटेत रोल, सँडविच, बर्गर विकत घेतात आणि चालता-फिरता खातात. पण ही सवय खूप हानिकारक आहे. हे असे समजा- चालता-फिरता खाण्याचे तोटे योग्य मार्ग चूक क्रमांक 8 रागात किंवा तणावात खाणे राग, तणावामध्ये खाण्याचे तोटे योग्य मार्ग चूक क्रमांक 9 जेवताना वारंवार उठणे ही सवय दिसायला लहान वाटते, पण तिचा परिणाम मोठा असतो. कारण- जेवताना वारंवार उठण्याचे तोटे योग्य पद्धत चूक क्रमांक 10 जेवताना कोल्ड ड्रिंक पिणे हे कॉम्बिनेशन खूप सामान्य आहे, विशेषतः जेव्हा आपण बाहेर जेवायला जातो. कोल्ड ड्रिंकमध्ये जास्त साखर आणि गॅस असतो, ज्यामुळे पचनाच्या नैसर्गिक प्रक्रियेत अडथळा येतो. जेवताना कोल्ड ड्रिंक पिण्याचे तोटे याचे तोटे खालील ग्राफिकमध्ये पहा- योग्य पद्धत जेवणाची आदर्श पद्धत जीवनातील सर्व कामे आणि धावपळ तर चालूच राहील. या सगळ्यामध्ये जेवणासाठी अर्धा तास शांत वेळ काढणे ही काही इतकी मोठी मागणी नाही, जी सहज पूर्ण होऊ शकत नाही. खालील ग्राफिकमध्ये जेवण करण्याची आदर्श पद्धत काय आहे ते पहा आणि तिचे पालन करा. अंतिम शब्द लक्षात ठेवा, अन्न फक्त पोट भरण्याचे साधन नाही. ही शरीराला ऊर्जा आणि पोषण देण्याची प्रक्रिया आहे. म्हणून आपण काय खातो, यासोबतच आपण कसे खातो हे देखील महत्त्वाचे आहे. लक्षात ठेवा, माइंडफुल ईटिंग म्हणजे पूर्ण लक्ष आणि संतुलनाने खाणेच चांगल्या आरोग्याची पहिली अट आहे.
Source link
जेवताना ही 10 कामे करू नका:पोट खराब होईल, लठ्ठपणा वाढेल, आतड्यांच्या आजारांचा धोका, जेवणाची सर्वोत्तम पद्धत जाणून घ्या
