नेपाळचे पंतप्रधान बालेन शाह यांनी सोमवारी भारताचे राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांची भेट घेतली. पंतप्रधान झाल्यानंतर शाह यांची कोणत्याही परदेशी राजदूतासोबतची ही पहिलीच वन-टू-वन भेट आहे. नवीन श्रीवास्तव यांनी शाह यांना पंतप्रधान झाल्याबद्दल अभिनंदन केले. त्यांनी भारताच्या वतीने नेपाळसोबत चांगले संबंध आणि सहकार्य पुढे नेण्याबद्दल सांगितले. दोघांमध्ये भारत-नेपाळ संबंध, विकास सहकार्य आणि परस्पर हिताच्या मुद्द्यांवर चर्चा झाली. बालेन शाह म्हणाले की, भारत आणि नेपाळचे संबंध जुने आणि विश्वासार्ह आहेत. त्यांनी दोन्ही देशांमधील व्यापार वाढवण्यासाठी, वीज, रस्ते आणि इतर विकास कामांमध्ये एकत्र काम सुरू ठेवण्यावर भर दिला. बालेन शाह थोड्याच वेळात चीनचे राजदूत झांग माओमिंग यांचीही भेट घेणार आहेत. आधी शाह परदेशी अधिकाऱ्यांशी एकट्याने भेटत नव्हते पंतप्रधानपदाच्या सुरुवातीच्या काळात शाह यांनी परराष्ट्र मंत्र्यांच्या स्तराखालील परदेशी अधिकाऱ्यांशी वन-टू-वन भेट न घेण्याचे धोरण स्वीकारले होते. ते परदेशी राजदूतांसोबत सामूहिक बैठकांना प्राधान्य देत होते. याच कारणामुळे भारतीय परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांच्या ११-१२ मे रोजीच्या नेपाळ दौऱ्यादरम्यानही शाह यांची त्यांची एकट्याने भेट होऊ शकली नव्हती. शाह यांनी अमेरिकन अधिकारी समीर पॉल कपूर आणि सर्जियो गोर यांच्या भेटीच्या विनंत्याही स्वीकारल्या नव्हत्या. याऐवजी शाह यांनी ९ एप्रिल आणि २६ मे रोजी काठमांडूमध्ये तैनात असलेल्या अनेक देशांच्या राजदूतांसोबत सामूहिक बैठका घेतल्या होत्या. नेपाळी पीएम बालेन शाह यांनी स्वतःचाच नियम का मोडला बालेन शाह काठमांडूचे महापौर असताना, त्यांनी परदेशी राजदूतांना एकट्याने भेट न देण्याचा पवित्रा घेतला होता. पंतप्रधान झाल्यानंतरही त्यांनी भारत, चीन आणि अमेरिकेसह अनेक देशांच्या राजदूतांशी आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशी वन-टू-वन बैठकांपासून अंतर राखले. शाह यांचे मत होते की, शक्तिशाली देश नेपाळच्या सरकारी व्यवस्थेला बाजूला सारून थेट शीर्ष नेतृत्वापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करतात. सामूहिक बैठकांमधून त्यांना सर्व देशांसोबत समानतेचा संदेश द्यायचा होता. परंतु सरकारचे 100 दिवस पूर्ण झाल्यानंतर, सल्लागारांनी त्यांना देशांतर्गत आणि परदेशी स्तरावर वेगवेगळ्या लोकांना भेटण्याचा सल्ला दिला. त्यानंतर शाह यांनी नेते, व्यावसायिक आणि उद्योगपतींसोबत वन-टू-वन बैठका सुरू केल्या. आता परदेशी राजदूतांशी थेट भेटणे देखील याच बदललेल्या रणनीतीचा भाग मानले जात आहे. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, दीर्घकाळ थेट संवादापासून दूर राहिल्याने नेपाळच्या राजनैतिक संबंधांवर परिणाम होण्याची चिंता देखील होती. बालेन शाह पंतप्रधान होण्यापूर्वी काय घडत होते? नेपाळमध्ये नवीन सरकार स्थापन झाल्यानंतर, भारत, चीन आणि अमेरिका यांसारख्या मोठ्या देशांचे राजदूत अनेकदा थेट पंतप्रधानांची स्वतंत्रपणे भेट घेत असत. अनेकदा या बैठका पंतप्रधानांच्या खाजगी निवासस्थानी होत असत. या भेटींमध्ये परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकारी उपस्थित नसत आणि त्यांची कोणतीही अधिकृत नोंद ठेवली जात नसे. नेपाळमध्ये दीर्घकाळापासून अशी प्रथा होती की मोठ्या देशांचे राजदूत पंतप्रधानांना थेट भेटून आपले म्हणणे मांडू शकत होते. असे मानले जाते की या भेटींमध्ये अधिकृत चर्चेसोबतच वैयक्तिक संपर्क वाढवण्यावरही भर दिला जात असे. काही तज्ञांचे मत होते की, अशा अनौपचारिक भेटींमुळे हितसंबंधांच्या संघर्षाचा धोका निर्माण होऊ शकतो आणि नेपाळच्या राष्ट्रीय हितांवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण होऊ शकते.
Source link
नेपाळ पंतप्रधानांनी भारतीय राजदूतांची भेट घेतली:पहिल्यांदा एखाद्या परदेशी राजदूताशी भेटले; थोड्याच वेळात चिनी राजदूतांना भेटतील
