आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा आपल्या आयुष्याचा अविभाज्य भाग बनला आहे. मात्र, अलीकडच्या काळात मोबाईलचा अचानक स्फोट होऊन गंभीर अपघात झाल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. तांत्रिक त्रुटींपेक्षा युजर्सच्या काही दैनंदिन चुका आणि निष्काळजीपणा बॅटरी स्फोटासाठी थेट कारणीभूत ठरत असल्याचा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे. चला तर मग याविषयीची माहिती पुढे जाणून घेऊया.
1. लोकल आणि बनावट चार्जरचा वापर
मूळ चार्जर खराब झाल्यावर अनेक ग्राहक बाजारातून किंवा अनधिकृत ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवरून स्वस्त आणि बनावट (Fake) चार्जर खरेदी करतात. एका रिपोर्टनुसार, बनावट चार्जरमध्ये योग्य प्रमाणात व्होल्टेज आणि करंट नियंत्रित करण्याची कोणतीही इन-बिल्ट सुरक्षा यंत्रणा नसते. यामुळे फोनच्या बॅटरीला प्रमाणाबाहेर वीज पुरवठा होतो, ज्यामुळे अंतर्गत शॉर्ट सर्किट होऊन बॅटरी थेट पेट घेऊ शकते. नेहमी ब्रँडच्या अधिकृत आउटलेटमधूनच चार्जर खरेदी करण्याचा सल्ला दिला जातो.
2. रात्रभर ओव्हरचार्जिंग करण्याची सवय
रात्री झोपताना फोन चार्जिंगला लावून सकाळी उठल्यावर थेट प्लग बंद करण्याची सवय अनेकांना असते. आधुनिक लिथियम-आयन बॅटरीजमध्ये (REF.) ऑटो-कट सिस्टीम असली, तरी तासनतास फोन विजेच्या बोर्डला कनेक्ट राहिल्याने बॅटरीच्या सेल्सवर सतत रासायनिक ताण पडतो. ‘The Times of India’ च्या रिपोर्टानुसार, सततच्या ओव्हरचार्जिंगमुळे बॅटरी फुगण्यास सुरुवात होते. फुगलेली बॅटरी हा एक छुपा टाईम बॉम्ब ठरू शकतो, ज्याचा कधीही स्फोट होऊ शकतो.
3. चार्जिंग सुरू असताना हेवी गेमिंग किंवा व्हिडिओ कॉलिंग
फोन चार्ज होत असतानाच पबजी (PUBG) सारखे हेवी गेम्स खेळणे किंवा हाय-डेफिनिशन व्हिडिओ कॉल्स करणे. चार्जिंग दरम्यान फोन आधीच नैसर्गिकरीत्या गरम होत असतो. अशातच प्रोसेसरवर अतिरिक्त ताण पडल्याने अंतर्गत तापमान मर्यादेबाहेर जाते. या प्रक्रियेला विज्ञानात ‘थर्मल रनअवे’ म्हणतात. यामध्ये बॅटरीमधील ऊर्जा इतक्या वेगाने वाढते की ती स्वतःची उष्णता स्वतःच नियंत्रित करू शकत नाही आणि परिणामी मोठा स्फोट होतो.
4. जाड बॅक कव्हर्समुळे उष्णता कोंडली जाणे
फोनच्या सुरक्षिततेसाठी किंवा लूकसाठी अत्यंत जाड, लेदर किंवा रबरचे कव्हर्स सतत लावून ठेवणे. स्मार्टफोनच्या चार्जिंग किंवा जड वापरादरम्यान निर्माण होणारी अंतर्गत उष्णता मागच्या बाजूने हवेत विसरली जाणे आवश्यक असते. मात्र, जाड कव्हर्समुळे ही उष्णता आतच कोंडली जाते आणि फोनचा मागचा भाग कमालीचा गरम होतो. सुरक्षा मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, गेम खेळताना किंवा बॅटरी चार्ज करताना फोनचे कव्हर काढून ठेवणे नेहमीच फायदेशीर ठरते.
5. फोन पडल्याने झालेली अंतर्गत नुकसान
फोन उंचावरून कडक जमिनीवर पडल्यानंतर स्क्रीन फुटली नाही, तर लोक त्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतात. अनेकदा वरून पडल्यामुळे किंवा खिशात असताना जास्त दाब पडल्यामुळे बॅटरीच्या अत्यंत नाजूक अंतर्गत संरचनेत बिघाड होतो. यामुळे बॅटरीचे पॉझिटिव्ह आणि निगेटिव्ह इलेक्ट्रोड्स एकमेकांच्या संपर्कात येतात आणि अंतर्गत शॉर्ट सर्किट होते. जर तुमचा फोन अचानक नेहमीपेक्षा जास्त गरम होत असेल किंवा बॅटरीचा भाग फुगलेला जाणवत असेल, तर त्याचा वापर त्वरित थांबवून अधिकृत सर्व्हिस सेंटरला भेट देणे गरजेचे आहे.
(Disclaimer: प्रस्तुत वृत्त केवळ उपलब्ध माहिती आणि सर्वसामान्य संदर्भांच्या आधारावर तयार करण्यात आले आहे. या वृत्तातील माहितीची अचूकता, पूर्णता किंवा विश्वासार्हतेबाबत ‘मटा’ (महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाईन) कोणताही दावा करत नाही किंवा त्याची पुष्टी करत नाही.)
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
