मॉस्को43 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

रशिया-युक्रेन युद्धादरम्यान रशियामध्ये एक नवीन घोटाळा उघडकीस आला आहे. सीएनएनच्या अहवालानुसार, काही महिलांवर असा आरोप आहे की त्या युद्धात जाणाऱ्या सैनिकांशी घाईघाईने लग्न करतात आणि त्यांच्या मृत्यूनंतर मिळणाऱ्या सरकारी भरपाईवर ताबा मिळवतात.
रशियन माध्यमे आणि अधिकारी अशा महिलांना ‘ब्लॅक विडो’ असे संबोधत आहेत. रशियामध्ये अलीकडच्या काही महिन्यांत अशी अनेक प्रकरणे समोर आली आहेत, ज्यात सैनिकांनी आघाडीवर जाण्यापूर्वी किंवा रुग्णालयात मृत्यू होण्यापूर्वी लग्न केले. या संपूर्ण घोटाळ्यात रुग्णालयापासून ते सैन्यापर्यंत संगनमताचे आरोप होत आहेत.
सर्वात गाजलेल्या प्रकरणात, एका लष्करी रुग्णालयातील नर्सवर असा आरोप होता की तिने उपचार घेत असलेल्या पाच जखमी सैनिकांशी वेगवेगळ्या वेळी लग्न केले. सैनिकांच्या मृत्यूनंतर तिला त्यांची भरपाई मिळवायची होती, असा आरोप होता. हे प्रकरण समोर आल्यानंतर तिला नोकरीवरून काढून टाकण्यात आले.

युक्रेन युद्धात मारल्या गेलेल्या रशियन सैनिकांच्या स्मरणार्थ कोस्ट्रोमा येथील सैनिक स्मशानभूमीत उभारलेले स्मारक. रशियामध्ये सैनिकांच्या वाढत्या मृत्यूमुळे सरकारी भरपाईसाठी बनावट लग्नांच्या प्रकरणांवर चर्चा तीव्र झाली आहे.
वडिलांच्या मृत्यूनंतर मुलीला कळले- दोन दिवसांपूर्वी झाले होते लग्न
सेंट पीटर्सबर्गमध्ये राहणाऱ्या मारियाला सैन्याने सांगितले की, तिचे 59 वर्षीय वडील युरी युक्रेन युद्धात गोळी लागून मरण पावले. पण तिला सर्वात मोठा धक्का तेव्हा बसला, जेव्हा तिला कळले की युद्धात जाण्याआधी फक्त दोन दिवसांपूर्वी तिच्या वडिलांनी लग्न केले होते.
मारिया म्हणते की तिने त्या महिलेचे नाव यापूर्वी कधीच ऐकले नव्हते. ती तिच्या वडिलांपेक्षा 22 वर्षांनी लहान होती. लग्नानंतर तीच कायदेशीररित्या युरीची सर्वात जवळची नातेवाईक बनली आणि सरकारी नुकसानभरपाईची हक्कदारही.
मारियाचा आरोप आहे की तिच्या वडिलांची फसवणूक झाली. तिचा असाही दावा आहे की वडिलांचा फ्लॅटही विकला गेला आणि आता तिच्याकडे वडिलांच्या आठवणीत फक्त त्या घराच्या चाव्या उरल्या आहेत, ज्या आता कोणत्याही कामाच्या नाहीत.
सैनिकाच्या मृत्यूवर मिळते मोठे नुकसानभरपाई
रशियामध्ये युद्धात मारल्या गेलेल्या सैनिकाच्या कुटुंबाला सरकारकडून किमान 50 लाख रुबल (सुमारे 62 लाख भारतीय रुपये) ची एकरकमी मदत मिळते. इतर अनेक देयके आणि विमा जोडल्यास ही रक्कम आणखी जास्त असू शकते.
असा आरोप आहे की काही महिला याच पैशांच्या लालसेपोटी एकट्या, वृद्ध किंवा दुर्बळ सैनिकांना लग्नासाठी फसवतात. सैनिकाच्या मृत्यूनंतर संपूर्ण नुकसानभरपाई पत्नीला मिळते. कुटुंबातील इतर लोकांना काहीही मिळत नाही.

रशियातील सेंट पीटर्सबर्गमध्ये डिजिटल स्क्रीनवर रशियन सैन्याच्या ड्रोन युनिटमध्ये करार भरतीची जाहिरात दाखवली जात आहे. यात वेतनाची माहितीही दिली आहे.
सरकारने लवकर लग्नाला प्रोत्साहन दिले, त्यानंतर घोटाळे वाढले
फेब्रुवारी 2022 मध्ये युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यानंतर रशियाने सैन्यात भरती होणाऱ्या लोकांसाठी लग्नाचे नियम सोपे केले. सामान्यतः रशियामध्ये लग्नासाठी अर्ज दिल्यानंतर काही काळ प्रतीक्षा करावी लागते, परंतु युद्धादरम्यान या प्रक्रियेत सूट देण्यात आली.
नवीन सैनिक इच्छित असल्यास भरतीनंतर लगेच लग्न करू शकत होते. सरकारचे मत होते की यामुळे सैनिकांना कुटुंबाचा आधार मिळेल आणि जर युद्धात त्यांचा मृत्यू झाला, तर पत्नी आणि कुटुंबाला सरकारी आर्थिक मदत सहज मिळू शकेल.
मॉस्कोमधील एका रस्त्यावर लावलेल्या होर्डिंगवरील रशियन सैनिकाचे चित्र. यावर रशियन भाषेत ‘रशियाचा अभिमान’ असे लिहिलेले आहे.
‘सैनिकाशी लग्न करा, फ्लॅट खरेदी करा’
गेल्या वर्षी सायबेरियातील टॉम्स्क शहरातील एका पॉडकास्टमध्ये रशियन वकील आणि रिअल इस्टेट एजंट मरीना ओरलोवा यांचे विधान खूप व्हायरल झाले होते. त्यांनी म्हटले होते,
जर फ्लॅट खरेदी करायचा असेल तर अशा सैनिकाशी लग्न करा जो युद्धावर जात असेल. त्याच्या मृत्यूनंतर मिळणाऱ्या पैशातून घर खरेदी करा. आजकाल अनेक महिला याच पद्धतीने स्वस्त फ्लॅट खरेदी करत आहेत. हा एक खूप चांगला व्यवसाय आहे.

यानंतर एजंट आणि पॉडकास्टच्या होस्टविरुद्ध खटला चालला. दोघांना सामुदायिक सेवेची शिक्षा झाली आणि सैनिक व त्यांच्या कुटुंबीयांची सार्वजनिक माफी मागावी लागली.

मरीना ओरलोव्हाने पॉडकास्टमध्ये असेही म्हटले आहे की ज्या महिलांचे सैनिक पती युद्धात मरण पावले आहेत, त्यांनी पुन्हा एखाद्या सैनिकाशी लग्न करावे, जेणेकरून पुन्हा नुकसानभरपाई मिळण्याची शक्यता कायम राहील.
घटस्फोटापूर्वी सैनिकाचा मृत्यू, पत्नीला नुकसानभरपाई मिळाली नाही
रशियन सैनिक जॉर्जी कोस्तिरको सुट्टीवर घरी आले असताना त्यांची एंजेलिना वार्यूखिनाशी भेट झाली होती. भेटीनंतर अवघ्या 10 दिवसांनी दोघांनी लग्न केले. लग्नानंतर काही काळानंतर जॉर्जी पुन्हा युक्रेन युद्धाच्या आघाडीवर परतले.
जॉर्जीच्या आईने आरोप केला की लग्नानंतर काही काळानंतर अँजेलिना सोशल मीडियावर इतर पुरुषांसोबत फोटो आणि व्हिडिओ पोस्ट करू लागली होती. यामुळे दोघांचे संबंध बिघडले आणि जॉर्जीने घटस्फोटाची प्रक्रिया सुरू केली.
तथापि, अँजेलिनाने हे आरोप फेटाळून लावले. तिचे म्हणणे होते की, दोघांमध्ये नंतर समेट झाला होता आणि सोशल मीडियावर टाकलेले फोटो फक्त जॉर्जीला चिडवण्यासाठी होते. घटस्फोटाची कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण होण्यापूर्वीच युक्रेनियन हल्ल्यात जॉर्जीचा मृत्यू झाला.
रशियन कायद्यानुसार, त्यावेळी अँजेलिना त्यांची कायदेशीर पत्नी होती, त्यामुळे तिला सरकारी नुकसानभरपाई मिळण्याचा अधिकार मिळाला. यावर जॉर्जीच्या कुटुंबाने न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावला.
दीर्घ कायदेशीर लढाईनंतर न्यायालयाने अँजेलिनाला सर्वात जवळच्या कायदेशीर नातेवाईकाचा दर्जा रद्द केला. या निर्णयानंतर तिला नुकसानभरपाईचा अधिकार मिळाला नाही. हे प्रकरण संपूर्ण रशियामध्ये चर्चेचा विषय बनले आणि त्यानंतर सैनिकांच्या मृत्यूच्या नुकसानभरपाईसाठी केल्या जाणाऱ्या संशयास्पद लग्नांवर चर्चा तीव्र झाली.

एंजेलिना वार्युखिनाने रशियन सैन्याच्या फ्रंटलाइन युनिट कमांडर जॉर्जी कोस्टिरको यांच्याशी लग्न केले होते.
सैन्य अधिकाऱ्यांवरही गंभीर आरोप झाले
काही प्रकरणांमध्ये आरोप केवळ महिलांपुरते मर्यादित राहिले नाहीत. रशियाच्या प्रिमोर्स्की प्रदेशात तपास यंत्रणांनी एका वॉरंट ऑफिसर, एका सार्जंट आणि सैन्याच्या एका अकाउंटंटवरही तपास सुरू केला.
आरोप आहे की हे लोक अनाथ आणि अशा पुरुषांना शोधत होते ज्यांचे जवळचे नातेवाईक नव्हते. त्यांचे घाईघाईने लग्न लावले जात असे आणि मग त्यांना युद्धाच्या सर्वात धोकादायक आघाडीवर पाठवले जात असे. जर त्यांचा मृत्यू झाला, तर नुकसानभरपाईची रक्कम आपापसात वाटून घेतली जात असे.
खासदार म्हणाले- कुटुंबांना वाचवा
रशियन खासदार लिओनिद स्लुत्स्की म्हणाले की, आता सैनिकांच्या कुटुंबांना अशा लोकांपासून वाचवण्याची गरज आहे, जे लग्न आणि भरपाईच्या नावाखाली फसवणूक करत आहेत. अशी प्रकरणे सातत्याने वाढत आहेत, त्यामुळे सरकारने लवकरच कठोर कायदा करून कारवाई करावी.
युक्रेन युद्ध लांबल्याने रशियामध्ये आर्थिक अडचणी वाढत आहेत. मोठ्या संख्येने सैनिक मरत आहेत आणि लोकांमध्ये नाराजीही वाढत आहे. अशा परिस्थितीत, सैनिकांच्या भरपाईसाठी बनावट विवाह करण्याच्या घटनाही वेगाने समोर येत आहेत. यामुळेच हा मुद्दा आता संपूर्ण रशियामध्ये चर्चेचा विषय बनला आहे.
