अनेक कर्मचाऱ्यांना असा गैरसमज असतो की जर दर महिन्याला येणारा पगार बंद झाला तर करापासून आपल्याला बऱ्यापैकी मुक्ती मिळते. लक्षात घेण्याची बाब म्हणजे कर हा फक्त दर महिन्याला मिळणाऱ्या पगारावर आकरण्यात येत नाही, कर हा एकूण उत्पन्नावर आकरला जातो मग त्या उत्पन्नाचे मार्ग कोणतीही असो. त्यामुळे जरी सेवानिवृत्ती झाली तरी कर भरणे असतेच.
सेवानिवृत्त व्यक्तींना त्यांच्या नियमित दरमाह पेन्शनवर कर भरावा लागतो. ही पेन्शन Taxable असते. या पेन्शनची मोजणी प्रत्येक महिन्यात मिळणारे वेतन म्हणूनच केली जाते. अनेकदा काही नियमांनुसार, सेवानिवृत्त व्यक्तींना टॅक्समध्ये सूट मिळू शकते. सेवानिवृत्त व्यक्तीला मिळणारे व्याजदेखील करास पात्र आहे. जर एखाद्या सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्याचे फिक्स डिपोजिट, सेविंग्स खाते किंवा Recurring Deposit असेल तर त्यावर मिळणाऱ्या व्याजावरही कर मोजावे लागते. जर एखादा सेवानिवृत्त कर्मचारी सीनियर सिटीजन सेविंग स्कीमचा लाभ घेत असेल तर त्या माध्यमातून मिळणाऱ्या व्याजावरही कर मोजावे लागते. ओल्ड टॅक्स रेजिमे निवडलेल्या सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्यांना 50,000 रुपयांपर्यंत सूट मिळू शकते.
अगदी तुम्ही नवीन प्रॉपर्टी खरेदी केली, खरेदी करताना विविध कर भरले तरी पुढे आणखीन कर भरावेच लागतात. जर सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्याकडे एखादी प्रॉपर्टी असेल आणि ती प्रॉपर्टी भाड्याने दिली असेल तर त्यातून येणाऱ्या उत्पन्नावरही कर मोजावे लागते. काही नियमांनुसार, या करात 30% पर्यंत सूट मिळते.
शेअर बाजारात ट्रेड करणाऱ्या सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्याला करापासून मुक्ती मिळत नसते. जर एखादा शेअर विकला आणि त्यावर नफा असेल तर नफ्यातूनही कर वसूल केला जातो. उदाहरणार्थ., जर तुमच्याकडे 7 लाखांचे शेअर आहेत, त्यात 2 लाखाचा नफा आहे. तर त्या 2 लाखाच्या नफ्यावर कर लागू होतो. फक्त इक्विटि शेअर्सच नव्हे तर म्यूचुअल फंडवरील नफ्यावरही कर आकरला जातो. याला कॅपिटल गेन्स टॅक्स म्हणतात. विकली गेलेली मालमत्ता, त्यातून कमवलेला नफा आणि काळ या सगळ्या गोष्टींचा विचार करून कर वसूल करण्यात येतो. अगदी एखादी प्रॉपर्टी विकली तर त्यातील नफ्यावरही कॅपिटल गेन्स टॅक्स लागू होतो.
Multibagger Stock: 17 रुपयांच्या शेअरमुळे एक वर्षात पैसा डबल, बड्या-बड्यांना दाखवला इंगा; पाच वर्षांत 14,000 टक्क्यांची गरुडभरारीजर एखाद्या सेवानिवृत्त व्यक्तीला एखाद्या इन्शुरन्स कंपनीकडून दरमहिन्याला Annuity मिळत असेल तर त्यातून कर आकरण्यात येतो. शेअर बाजारातील शेअर्सवर कंपनीने जारी केलेले डिविडेंड तसेच म्यूचुअल फंडवर मिळणारे डिविडेंड या सगळ्या गोष्टींवर टॅक्स लागू होतो. त्यामुळे सेवानिवृत्त झालो आता दरमाह येणारे वेतन थांबले असा विचार करून टॅक्सपासून मुक्तीचे स्वप्न रेखत असाल तर तसे काहीच नसते. अगदी आयकर विभागाकडून आलेल्या रिटर्नवरही कर आकरला जातो. काही पात्र सेवानिवृत्त जेष्ठ नगिरकांना टीडीएस कापला जाऊ नये म्हणून फॉर्म 15H भरता येतो.
लेखकाबद्दलदिवेश चव्हाणदिवेश दिनेश चव्हाण हे मराठी पत्रकार असून ते सध्या महाराष्ट्र टाइम्स येथे कंटेंट रायटर म्हणून कार्यरत आहेत. ऑगस्ट 2026 पासून ते महाराष्ट्र टाइम्स येथे अर्थ, पर्सनल फायनान्स आणि देश-विदेशातील बातम्यांसंबंधित लेखन करत आहेत. शेअर बाजारातील घडामोडी, बँकिंग, नवे आर्थिक धोरण आणि तांत्रिक नियम अतिशय सोप्या भाषेत आणि सविस्तर पद्धतीने समजावून सांगणे हे त्यांचे वैशिष्ट्य आहे.
यापूर्वी ते नवराष्ट्र या मराठी वेबसाइटसाठी कंटेंट रायटर म्हणून काम करत होते. या काळात त्यांनी अर्थ, व्यवसाय, करिअर आणि नोकरीसह विविध क्षेत्रातील घडामोडींचे वार्तांकन केले आहे. यासोबतच काल्पनिक कथा लेखन आणि एखाद्या कथेचे स्वारस्यपूर्ण विश्लेषण करण्यातही ते पटाईत आहेत.
त्यांचे शिक्षण ठाणे येथील जोशी बेडेकर महाविद्यालयात झाले. याच ठिकाणी त्यांनी पत्रकारितेचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्याकडे मास्टर ऑफ आर्ट्स इन मल्टीमीडिया अँड मास कम्युनिकेशन ही पदव्युत्तर पदवी आहे. विविध विषयांवर अचूक आणि विश्वासार्ह बातम्या पुरवणे हा त्यांच्या लेखन, पत्रकारितेच्या माध्यमातून वाचकांना दर्जेदार माहिती देऊन त्यांना जागतिक घडामोडींविषयी जागरुक ठेवणे हा त्यांचा हेतु आहे.
जोशी बेडेकर महाविद्यालयात शिक्षण घेत असताना महाविद्यालयीन वार्षिक अंक Rta मध्ये इंग्रजी रिपोर्टींग विभागाचे हेड म्हणून त्यांनी कारोभार सांभाळला आहे.… आणखी वाचा
