येत्या 12 ऑगस्ट 2026 रोजी अवकाशात एक दुर्मिळ खग्रास सूर्यग्रहण पाहायला मिळणार आहे, जिथे चंद्र सूर्याच्या समोर आल्याने भरदिवसा पृथ्वीवर अंधार पसरेल. वर्ष 1999 नंतर युरोपमधून दिसणारे हे पहिलेच पूर्ण सूर्यग्रहण असेल. उत्तर अटलांटिक महासागरावरून चंद्राची सावली जाताना आकाश एका वेगळ्याच राखाडी रंगात बदलून जाईल. चला तर मग याविषयीची माहिती जाणून घेऊया.
दोन वर्षांहून अधिक काळानंतर प्रथमच खग्रास सूर्यग्रहण होणार आहे. हे ग्रहण 12 ऑगस्ट 2026 रोजी होईल, जेव्हा चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकून घेईल. यामुळे दिवसा अंधार पडेल. हे ग्रहण पूर्व ग्रीनलँड, पश्चिम आइसलँड, उत्तर स्पेन आणि पोर्तुगालच्या एका छोट्या भागातून जाणाऱ्या अरुंद मार्गावर केंद्रित असेल. या मार्गात राहणारे लोक (Path of Totality) चंद्राने पूर्णपणे झाकलेला सूर्य पाहू शकतील. या मार्गावर सुमारे 1.5 कोटी लोक राहतात. 12 ऑगस्टला होणारं खग्रास सूर्यग्रहण भारतात दिसणार नाही.
ग्रहण चार मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकले
अमेरिकेची अंतराळ संस्था नासाने म्हटले आहे की, या मार्गाने येणाऱ्या लोकांसाठी दोन मिनिटांसाठी सूर्य पूर्णपणे झाकला जाईल. ग्रीनलँड, रशिया किंवा उत्तर अटलांटिकमधील ग्रहण मार्गाच्या अगदी मध्यभागी राहणाऱ्यांसाठी, एकूण ग्रहण किंचित लांब (अडीच मिनिटांपेक्षा कमी) असेल. ही वेळ 8 एप्रिल 2024 रोजी उत्तर अमेरिकेत झालेल्या एकूण सूर्यग्रहणापेक्षा कमी आहे, जेव्हा काही एकूण ग्रहण चार मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकले.
हे ग्रहण विशेष का आहे?
स्लोचे अध्यक्ष डॉ. एम्मा केन लाउडन म्हणाले की, हे ग्रहण पाहण्याची व्याप्ती मर्यादित असली तरी पर्सिड उल्का वर्षावाच्या शिखराबद्दल उत्साह आहे. केन लाउडन यांनी एक्यूवेदरला सांगितले की, 12 ऑगस्टचे सूर्यग्रहण खास आहे. त्याच 24 तासांत चंद्र त्याच्या समोर जात असताना आम्हाला सूर्य गडद होताना दिसेल आणि आम्हाला पर्सिड उल्का वर्षावाचे शिखर देखील दिसेल, जे दरवर्षी होणाऱ्या या सर्वात जबरदस्त उल्का वर्षावांपैकी एक आहे.
एम्मा केन म्हणतात की, उत्तर अमेरिकेतील लोकांना आंशिक सूर्यग्रहण दिसेल, ज्यामध्ये चंद्राने सूर्याचा एक तुकडा कापल्यासारखे दिसेल. यानंतर पडणाऱ्या ताऱ्यांची रात्र असेल. उत्तर अमेरिका आणि युरोपमध्ये खंडग्रास ग्रहण दिसेल, खग्रास ग्रहणाच्या मार्गाबाहेरील भागात खंडग्रास सूर्यग्रहण दिसेल. यात बहुतेक युरोप आणि उत्तर अमेरिकेच्या काही भागांचा समावेश आहे.
पुढील वर्षीही हे ग्रहण होणार
पुढील महिन्यानंतर (12 ऑगस्ट) पुढील संपूर्ण सूर्यग्रहण उत्तर आफ्रिका आणि मध्य पूर्वेच्या काही भागांमध्ये 2 ऑगस्ट 2027 रोजी होईल. 2027 चे खग्रास सूर्यग्रहण आधीच लोकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. हे शतकातील सर्वात लांब एकूण सूर्यग्रहणांपैकी एक असेल, ज्यामध्ये चंद्र 6 मिनिटे आणि 23 सेकंदांसाठी सूर्याला झाकून ठेवेल. अशा परिस्थितीत खगोलशास्त्रज्ञ आधीच त्यात रस दाखवत आहेत.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
