कामाची बातमी- तरुणांत निकोटीन पाऊचची वाढती क्रेझ:हे धूम्रपानाची सवय सोडवते की नवीन सवय लावते? जाणून घ्या याचे दुष्परिणाम

आजकाल निकोटिन पाउच तरुणांमध्ये वेगाने लोकप्रिय होत आहे. सिगारेट आणि इतर तंबाखू उत्पादनांपेक्षा वेगळ्या, निकोटिन घेण्याच्या या पद्धतीमुळे लोकांचे लक्ष वेधले गेले आहे. हे एका लहान, पांढऱ्या पाउचमध्ये येते, जे ओठ आणि हिरड्यांच्या मध्ये ठेवून वापरले जाते. यातून धूर निघत नाही, ना वास येतो. याच कारणामुळे अनेक लोक याला सिगारेटचा सुरक्षित पर्याय मानू लागले आहेत. मात्र, यात असलेल्या निकोटिनचे व्यसन लागू शकते. याशिवाय हृदय, रक्तदाब आणि मानसिक आरोग्यावर याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. ‘जागतिक आरोग्य संघटनेने’ (WHO) अलीकडेच निकोटिन पाउचच्या वाढत्या विक्रीवर आणि तरुणांमध्ये त्याच्या वाढत्या वापराबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. WHO चे म्हणणे आहे की निकोटिन पाउचचे ‘तंबाखू-मुक्त’ आणि ‘स्वच्छ’ असे दावे तरुणांना आकर्षित करत आहेत. म्हणून आज ‘कामाची बातमी’ मध्ये निकोटिन पाउचबद्दल बोलणार आहोत. त्याचबरोबर जाणून घेऊया की- तज्ञ: डॉ. उत्कर्ष भगत, वरिष्ठ सल्लागार, संचालक, न्यूरोलॉजी, नारायणा हॉस्पिटल, गुरुग्राम प्रश्न- निकोटिन पाऊच काय आहे? उत्तर- हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या- प्रश्न- हे कसे कार्य करते? उत्तर- पॉइंटर्समधून समजून घ्या- प्रश्न- निकोटिन पाउचमध्ये कोणते सेंद्रिय आणि रासायनिक संयुगे असतात? उत्तर- यात अनेक प्रकारचे सेंद्रिय आणि रासायनिक संयुगे असतात, जे वेगवेगळी कार्ये करतात. निकोटिन- मज्जासंस्थेवर परिणाम करते आणि व्यसनाचे मुख्य कारण आहे. सेल्युलोज (वनस्पती तंतू)- पाउचला पोत (टेक्सचर) आणि आकार देतो. फ्लेवरिंग एजंट्स- चव आणि सुगंध वाढवतात. स्वीटनर- कडूपणा कमी करतात. पीएच रेग्युलेटर (सोडियम कार्बोनेट/सोडियम बायकार्बोनेट)- निकोटीनला तोंडाच्या आतील त्वचेतून वेगाने शोषून घेण्यास मदत करतात. ह्युमेक्टंट आणि स्टेबलायझर- ओलावा टिकवून ठेवतात आणि उत्पादनाची गुणवत्ता स्थिर ठेवतात. प्रश्न- तरुण याकडे का आकर्षित होत आहेत? उत्तर- कंपन्या निकोटीन पाउचला अनेकदा ‘स्मोक-फ्री’ आणि ‘कूल लाइफस्टाइल’चा भाग असल्याचे सांगून प्रोत्साहन देतात. विविध फ्लेवर्स, सहजपणे खिशात ठेवता येणे आणि धुराशिवाय वापरता येणे यांसारख्या गोष्टी देखील तरुणांना याकडे आकर्षित करतात. ग्राफिकमध्ये सर्व कारणे पहा- प्रश्न- निकोटिन पाऊचमध्ये निकोटिनचे प्रमाण किती असते? उत्तर- हे वेगवेगळ्या ब्रँड आणि उत्पादनानुसार बदलते. प्रश्न- तरुण सिगारेट सोडण्यासाठी निकोटिन पाऊच वापरत आहेत का? उत्तर- होय, त्यांना वाटते की धूर आणि तंबाखू नसल्यामुळे हा सुरक्षित पर्याय आहे, पण तो सुरक्षित नाही. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय याचा वापर केल्यास एका व्यसनातून सुटण्याच्या प्रयत्नात दुसरे व्यसन लागू शकते. प्रश्न- हे हानिकारक आहे का? उत्तर- होय, यात असलेले निकोटीन शरीरावर नकारात्मक परिणाम करते आणि त्याचे व्यसन लागू शकते. प्रश्न- निकोटीन पाऊचचे आरोग्यासाठी धोके काय आहेत? उत्तर- निकोटीन पाऊच वापरल्याने अल्प आणि दीर्घ मुदतीत अनेक प्रकारचे आरोग्य धोके होऊ शकतात. ते ग्राफिक्समध्ये पहा- प्रश्न- निकोटीन पाऊचमुळे कर्करोगाचा धोका वाढतो का? उत्तर- सध्याच्या वैज्ञानिक पुराव्यांनुसार, निकोटिन स्वतः कर्करोग निर्माण करणारा (कार्सिनोजेन) पदार्थ मानला जात नाही. तथापि, ते शरीरातील काही पेशींच्या कार्यपद्धतीवर परिणाम करू शकते. निकोटिन पाऊचमुळे कर्करोगाच्या धोक्याबाबत अजून संशोधन सुरू आहे. प्रश्न- जर एखाद्याने चुकून निकोटिन पाऊच गिळले तर काय होते? उत्तर- चुकून गिळल्यास निकोटिन पॉयझनिंग होऊ शकते. अशा स्थितीत काही लक्षणे दिसतात. ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- निकोटिन पाऊचचेही व्यसन लागू शकते का? उत्तर- होय, यात असलेले निकोटीन एक ‘उच्च व्यसनकारक पदार्थ’ आहे. याचा वारंवार वापर केल्याने शरीर आणि मेंदूला याची सवय लागते, जी कालांतराने ‘निकोटीन डिपेंडेंसी’मध्ये बदलू शकते. प्रश्न- याचे व्यसन लागले आहे हे कसे ओळखावे? उत्तर- काही लक्षणे दर्शवतात की निकोटीन पाऊचचे व्यसन लागले आहे. ग्राफिकमध्ये सर्व लक्षणे पहा- प्रश्न- कोणत्या लोकांनी निकोटीन पाऊच अजिबात वापरू नये? उत्तर- या लोकांनी निकोटीन पाऊचचा वापर अजिबात करू नये- प्रश्न- निकोटीन पाऊचचे व्यसन सोडण्यासाठी काय करावे? उत्तर- निकोटीनचे व्यसन सोडणे कठीण असू शकते, परंतु योग्य नियोजन आणि थेरपिस्टच्या मदतीने ते सोडता येते. यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा- निकोटिन पाऊचशी संबंधित सामान्य प्रश्न-उत्तरे प्रश्न- निकोटिन पाऊचमध्ये तंबाखू असतो का? उत्तर- बहुतेक निकोटिन पाऊचमध्ये तंबाखूची पाने नसतात. तथापि, बाजारात काही असे ओरल निकोटिन उत्पादने देखील उपलब्ध आहेत, ज्यात तंबाखू असतो. प्रश्न- एक निकोटिन पाऊच किती वेळ तोंडात ठेवला जातो? उत्तर- साधारणपणे एक निकोटिन पाऊच 20-60 मिनिटांपर्यंत ओठ आणि हिरड्यांच्या मध्ये ठेवला जातो. हा कालावधी वेगवेगळ्या ब्रँड आणि त्यातील निकोटिनच्या प्रमाणानुसार बदलू शकतो. प्रश्न- निकोटिन पाऊचमुळे दात खराब होऊ शकतात का? उत्तर- होय, यामुळे दातांच्या आसपासच्या ऊतींना नुकसान होऊ शकते. जर तोंडी स्वच्छतेची काळजी घेतली नाही, तर दात आणि हिरड्यांशी संबंधित समस्यांचा धोका वाढू शकतो. प्रश्न- निकोटिन पाऊच खेळणाऱ्यांसाठी किंवा जिम करणाऱ्यांसाठी सुरक्षित आहे का? उत्तर- नाही, निकोटिन काही काळासाठी सतर्कता वाढवू शकते, परंतु ते हृदयाचे ठोके आणि रक्तदाब देखील वाढवते. यामुळे व्यायामादरम्यान शरीरावर अतिरिक्त ताण येतो. प्रश्न- निकोटिन पाऊच वापरल्यानंतर गाडी चालवणे सुरक्षित आहे का? उत्तर- जर निकोटिन पाऊच घेतल्यानंतर चक्कर येणे, मळमळ, अस्वस्थता, डोके हलके वाटणे किंवा लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण येत असेल, तर गाडी चालवू नये.



Source link