Headlines

Sonam Wangchuk Sustainable Mud House


Sonam Wangchuk Home : लडाखच्या कठीण हवामानात सोनम वांगचुक यांनी तयार केलेले मातीचे शाश्वत घर हे विज्ञान आणि पारंपरिक ज्ञानाचा अनोखा संगम आहे.सौरऊर्जा आणि नैसर्गिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने या घरात वर्षभर 18 ते 20°C तापमान राखले जाते.हे घर पर्यावरणपूरक वास्तूंचे आणि भविष्यातील टिकाऊ जीवनशैलीचे प्रेरणादायी उदाहरण आहे.

Sonam Wangchuk home
Sonam Wangchuk home
हिमालयाच्या उंच पर्वतरांगांमध्ये, लडाखसारख्या अत्यंत थंड आणि कोरड्या प्रदेशात राहणे हे एक मोठे आव्हान आहे. हिवाळ्यात तापमान उणे 20 ते 30 अंश सेल्सिअसपर्यंत खाली जाते, तर उन्हाळ्यात दिवसाचे तापमान वाढते. अशा कठीण हवामानातही आरामदायी जीवन जगता येते, हे दाखवून दिले आहे प्रसिद्ध शिक्षणतज्ज्ञ आणि पर्यावरणप्रेमी सोनम वांगचुक यांनी. त्यांनी तयार केलेले मातीचे शाश्वत घर हे आधुनिक तंत्रज्ञान, पारंपरिक ज्ञान आणि पर्यावरणपूरक विचार यांचा सुंदर संगम आहे.

हे घर केवळ राहण्यासाठीची जागा नाही, तर भविष्यातील टिकाऊ वास्तूंचे एक आदर्श मॉडेल आहे. या घराची सर्वात मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे बाहेरचे तापमान कितीही बदलले तरी घरातील तापमान साधारण 18 ते 20 अंश सेल्सिअसच्या आसपास कायम राहते. लडाखसारख्या अतिथंड प्रदेशात ही गोष्ट अत्यंत महत्त्वाची आहे. (फोटो सौजन्य :- @Tribal Girl)

सौरऊर्जेवर चालणारे पर्यावरणपूरक घर

सौरऊर्जेवर चालणारे पर्यावरणपूरक घर

सोनम वांगचुक यांच्या घराची आणखी एक महत्त्वाची बाजू म्हणजे त्याचा सौरऊर्जेचा वापर. लडाखमध्ये वर्षभर मोठ्या प्रमाणात सूर्यप्रकाश उपलब्ध असतो. या नैसर्गिक ऊर्जेचा योग्य वापर करून घरातील अनेक गरजा पूर्ण केल्या जातात.सोलर पॅनेलच्या मदतीने वीज निर्मिती केली जाते. तसेच सूर्याच्या किरणांचा वापर घर गरम ठेवण्यासाठीही केला जातो. यामुळे पारंपरिक इंधनांवरील अवलंबित्व कमी होते आणि कार्बन उत्सर्जनही कमी होते.आज जगभर हवामान बदलाचा प्रश्न गंभीर होत असताना, अशा प्रकारच्या सौरऊर्जेवर आधारित घरांचे महत्त्व वाढत आहे.

मातीच्या घरामागचा वैज्ञानिक विचार

मातीच्या घरामागचा वैज्ञानिक विचार

सोनम वांगचुक यांनी आपल्या घरासाठी पारंपरिक लडाखी बांधकाम पद्धतींचा वापर केला आहे. माती, दगड आणि स्थानिक साहित्य यांच्या मदतीने तयार केलेल्या या घराची रचना अशी करण्यात आली आहे की ते नैसर्गिकरित्या उष्णता नियंत्रित करते.मातीच्या भिंतींमध्ये उष्णता साठवून ठेवण्याची क्षमता असते. दिवसभर सूर्यप्रकाशातून मिळालेली उष्णता भिंती शोषून घेतात आणि रात्री हळूहळू ती उष्णता घरात सोडतात. त्यामुळे बाहेर कडाक्याची थंडी असली तरी घराच्या आत उबदार वातावरण राहते.उन्हाळ्यातही याच गुणधर्मामुळे घर जास्त गरम होत नाही. त्यामुळे पारंपरिक अर्थाने एसी किंवा मोठ्या प्रमाणात हीटिंग सिस्टमची गरज कमी होते.

निसर्गाशी मैत्री करणारी वास्तू

निसर्गाशी मैत्री करणारी वास्तू

सोनम वांगचुक यांचे घर हे केवळ एक बांधकाम नाही, तर एक विचार आहे. आज जगभर मोठ्या प्रमाणात काँक्रीटच्या इमारती उभ्या राहत आहेत. या इमारतींसाठी प्रचंड ऊर्जा लागते आणि त्याचा पर्यावरणावर परिणाम होतो.याच्या उलट, मातीचे घर कमी ऊर्जा वापरते, स्थानिक साहित्य वापरते आणि निसर्गाशी संतुलन राखते. अशा घरांमुळे पर्यावरणाचे संरक्षण होण्यास मदत होते.

सोनम वांगचुकच्या घरातील बेडरूम

सोनम वांगचुकच्या घरातील बेडरूम

सोनम वांगचुक यांच्या शाश्वत मातीच्या घरातील बेडरूम साधेपणा, आराम आणि पर्यावरणपूरक डिझाइनचे उत्तम उदाहरण आहे. मातीच्या भिंतींमुळे खोलीत नैसर्गिक उबदारपणा टिकून राहतो आणि बाहेरील कडाक्याच्या थंडीतही आरामदायी वातावरण मिळते. मोठ्या खिडक्यांमधून येणारा नैसर्गिक प्रकाश, स्थानिक साहित्याचा वापर आणि साधी सजावट यामुळे हे बेडरूम निसर्गाशी जोडलेले शांत निवासस्थान बनते.

सोनम वांगचुक यांचे मातीचे घर

भविष्यातील घरांसाठी प्रेरणा

भविष्यातील घरांसाठी प्रेरणा

आजच्या काळात वाढती लोकसंख्या, हवामान बदल आणि ऊर्जा संकट यामुळे शाश्वत वास्तूंची गरज वाढत आहे. सोनम वांगचुक यांचे घर भविष्यातील घरांची दिशा दाखवते.जर अशा प्रकारच्या तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर झाला, तर ऊर्जा बचत होईल, पर्यावरणावरील ताण कमी होईल आणि लोक अधिक नैसर्गिक जीवनशैली स्वीकारू शकतील.

घरातील अनोखे बाथरूम

घरातील अनोखे बाथरूम

या घरातील बाथरूम देखील विशेष चर्चेचा विषय आहे. सामान्य घरांमध्ये पाणी वापरून तयार होणारा कचरा आणि सांडपाणी ही मोठी समस्या असते. परंतु सोनम वांगचुक यांनी पर्यावरणपूरक पद्धतीचा वापर केला आहे.या बाथरूमची रचना पाण्याची बचत आणि कचऱ्याचे व्यवस्थापन लक्षात घेऊन करण्यात आली आहे. कमी पाण्यात स्वच्छता राखणे आणि नैसर्गिक पद्धतीने कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे यावर भर देण्यात आला आहे.लडाखसारख्या पाणीटंचाई असलेल्या प्रदेशासाठी ही कल्पना अत्यंत उपयुक्त आहे.

मृणाल पाटील

लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.

मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.

जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.

लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.

शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.आणखी वाचा