‘मी स्वतःला शांत, समजूतदार आणि सुसंस्कृत मानतो. सुपरमार्केटमध्ये माझी ट्रॉली कोणाचाही रस्ता अडवत नाही, रस्त्यावर कोणी कितीही गैरवर्तन केले तरी मी हसतो. पण घरी पोहोचताच माझ्या पार्किंगच्या जागेत दुसऱ्याची गाडी दिसताच माझा सर्व समजूतदारपणा हवेत विरून जातो…’ हार्वर्ड नेगोशिएशन अँड मीडिएशन क्लिनिकल प्रोग्रामचे माजी संचालक बॉब बोर्डेन म्हणतात, ‘त्यावेळी मी रागीट बनतो, मी थेट क्रेनवाल्याला फोन करतो – हे माहीत असूनही की गाडी सोडवण्यासाठी त्या व्यक्तीला दंड भरावा लागेल.’ मानसशास्त्रज्ञांचे मत आहे की, हा राग फक्त पार्किंगमुळे नसतो. खरं तर घर ही आपली ओळख असते. जेव्हा कोणी आपल्या या सुरक्षित क्षेत्रात घुसखोरी करतो, तेव्हा आपण संयम गमावतो. आपला ‘प्रदेश’ वाचवण्यासाठी आपण आक्रमक होतो.’ बोर्डेने यांच्या मते, सध्याच्या काळात ही समस्या अधिक गंभीर झाली आहे. समाजात आपापसातील विश्वास सातत्याने कमी झाला आहे. राजकीय आणि सामाजिक मतभेदांमुळे अदृश्य अंतर निर्माण झाले आहे. परिणामी, ‘शेजारधर्म’ याचा अर्थही बदलला आहे- जो पूर्वी प्रत्येक गोष्ट एकमेकांसोबत वाटून घेणे होता, तो आता ‘एकमेकांच्या बाबतीत ढवळाढवळ न करणे’ असा झाला आहे. बोर्डेने म्हणतात, ‘अलीकडेच माझी 73 वर्षीय आई मला भेटायला आली होती. तिने नकळतपणे त्याच शेजाऱ्याच्या आरक्षित पार्किंगमध्ये गाडी लावली होती, ज्याच्याशी माझे पटत नव्हते. मला वाटले की गोंधळ होईल. पण, माझी भीती चुकीची ठरली. शेजाऱ्याने आईचे वय आणि परिस्थिती समजून घेऊन हसून विषय संपवला. त्या घटनेने शिकवले की सोशल मीडियावर कोणालाही ब्लॉक करणे सोपे आहे, पण वास्तविक जीवनात सहानुभूती, संवाद आणि समजूतदारपणाच नातेसंबंध अधिक चांगले बनवतात. अनेकदा एक दीर्घ श्वास आणि थोडे धैर्य मोठे वाद टाळू शकतात.’ संवादाचे वातावरण निर्माण करा, इतरांची परिस्थिती समजून घ्या संघर्ष व्यवस्थापन तज्ज्ञ डॉ. जोनाथन स्मिथ म्हणतात, ‘काही गोष्ट चुकीची वाटल्यास आरोप करण्याऐवजी समजूतदारपणे संवाद साधा. जसे मध्यरात्री व्हॅक्यूमचा आवाज येतो… सर्व काही ठीक आहे का?’ कदाचित त्या दांपत्याला साफसफाईसाठी वेळ तेव्हाच मिळत असेल. यामुळे संवादाचे वातावरण निर्माण होते आणि त्यांची परिस्थिती समजून घेण्याची संधी मिळते. लगेच प्रतिक्रिया देऊ नका, जेणेकरून शांतपणे निर्णय घेऊ शकाल. डॉ. स्मिथ म्हणतात, ‘चांगले शेजारी जीवन सुरक्षित, सोपे आणि तणावमुक्त बनवतात. त्यांच्याशी चांगले संबंध मानसिक शांती देतात, आपत्कालीन परिस्थितीत मदत मिळते आणि दैनंदिन कामे सोपी होतात.’
Source link
शेजाऱ्याच्या कृतीवर त्वरित रागवण्यापासून वाचा:आरोप करण्याऐवजी विचारपूस करा, शक्य आहे इथूनच नवीन नात्याची सुरुवात होईल
