आतापर्यंत मोबाईल आणि कॉम्प्युटर स्क्रीनवर कठीण टास्क पूर्ण करणारा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आता थेट तुमच्या घरातील झाडू-पोछा आणि भांडी घासण्याचे काम करण्यासाठी सज्ज झाला आहे. अमेरिकेच्या ‘ताऊ रोबोटिक्स’ या टेक स्टार्टअपने मानवासारखे दिसणारे ह्यूमोनॉइड रोबोट्स वापरून एक अनोखी आणि स्वस्त क्लीनिंग सर्विस सुरू केली आहे, जी सध्या जगभरात चर्चेचा विषय ठरत आहे.
रोबोटिक्सच्या जागतिक शर्यतीत अमेरिका, चीन पुढे
रोबोटिक्सच्या जागतिक शर्यतीत सध्या अमेरिका आणि चीन अत्यंत वेगाने पुढे जात असून, त्यांनी ह्यूमोनॉइड रोबोट्सच्या उत्पादनात मोठी आघाडी घेतली आहे. चीन फॅक्टरी आणि मॅन्युफॅक्चरिंग सेक्टरमध्ये सर्वाधिक रोबोट्स वापरणारा देश बनला आहे, तर अमेरिका घरगुती आणि प्रगत AI आधारित रोबोटिक्समध्ये (ताऊ रोबोटिक्स) नवनवीन प्रयोग करत आहे.
एक तासाच्या स्वच्छतेसाठी 30 डॉलर्स खर्च
‘ताऊ रोबोटिक्स’चे सह-संस्थापक आणि CEO अलेक्झांडर कोख यांनी 28 जुलै रोजी सॅन फ्रान्सिस्कोमध्ये केवळ निमंत्रणाद्वारे (इन्व्हाईट-ओन्ली) उपलब्ध असलेली ‘ह्यूमोनॉइड क्लीनिंग सर्व्हिस’ सुरू केली आहे. या सेवेअंतर्गत, एक तासाच्या स्वच्छतेसाठी 30 डॉलर्स (साधारण 2,600 ते 3,000) आकारले जात असून, यामध्ये एक मानवी ऑपरेटर लांबून (रिमोटली) या रोबोटला नियंत्रित करतो.
कोख यांनी ‘X’ (पूर्वीचे ट्विटर) वर एका थ्रेडद्वारे या सेवेची घोषणा केली असून, त्यांनी पोस्ट केलेले व्हिडिओ फुटेज सामान्य वेगाने असल्याचे सांगितले आहे. ताऊ कंपनी परिसराच्या आधारानुसार तयार केलेल्या वेटलिस्टद्वारे टप्प्याटप्प्याने या सेवेचा ॲक्सेस देत असून, कंपनीचे कर्मचारी प्रत्येक ह्यूमोनॉइड रोबोटला ग्राहकाच्या घरी घेऊन जातात.
CEO अलेक्झांडर कोख यांच्याविषयी…
कोख यांनी 2024 मध्ये कॉर्नेलिया वेन्झिएर्ल यांच्यासोबत ताऊ कंपनीची स्थापना केली. त्यांची पार्श्वभूमी कौटुंबिक किंवा निवासी सेवांऐवजी रोबोट लर्निंगशी संबंधित आहे. कोख यांनी म्युनिकच्या टेक्निकल युनिव्हर्सिटीमधून कॉम्प्युटर सायन्सचे शिक्षण घेतले आहे, आणि भाषा-आधारित रिइन्फोर्समेंट लर्निंग (language-conditioned reinforcement learning) द्वारे रोबोटला कौशल्यांचे धडे देण्याविषयीच्या 2023 मधील ICRA रिसर्च पेपरचे ते सह-लेखक आहेत. त्यांच्या वैयक्तिक वेबसाइटवर, कोख यांनी त्यांचे ध्येय “रोबोट्ससाठी एक जनरल AI” बनवणे असल्याचे सांगितले असून, त्यांनी स्कॅलेबल रोबोट-लर्निंग अल्गोरिदमवर जवळपास एका दशकापेक्षा जास्त काळ काम केल्याचे नमूद केले आहे.
रोबोट ऑपरेटरद्वारे रिअल टाईममध्ये नियंत्रित केला जातो
ताऊ कंपनीची ही क्लीनिंग सेवा अशा रीतीने डिझाईन करण्यात आली आहे की, मुख्य प्रणाली (system) स्वतंत्रपणे काम करण्यास सक्षम होण्यापूर्वीच, हे संशोधन पैसे देणाऱ्या ग्राहकांच्या घरात प्रत्यक्ष वापरले जात आहे. हा फरक ताऊच्या सेवेच्या अटींमध्ये स्पष्टपणे नमूद केला आहे: हा रोबोट ताऊच्या सॅन फ्रान्सिस्कोमधील केंद्रातून एका प्रशिक्षित ऑपरेटरद्वारे रिअल टाईममध्ये नियंत्रित केला जातो. रोबोट काम करत असताना घरात ग्राहक किंवा इतर कोणत्याही अधिकृत प्रौढ व्यक्तीची उपस्थिती असणे बंधनकारक आहे.
रोबोटिक्सच्या क्षेत्रातील अभूतपूर्व क्रांती
रोबोटिक्सच्या क्षेत्रातील ही एक मोठी आणि अभूतपूर्व क्रांती मानली जात आहे. आतापर्यंत रोबोट्सचा वापर केवळ मोठ्या कारखान्यांमध्ये किंवा सुरक्षित प्रयोगशाळांमध्येच मर्यादित होता. मात्र, ताऊ रोबोटिक्सच्या या नव्या सुविधेमुळे ह्यूमोनॉइड रोबोट्स आता थेट माणसाच्या वैयक्तिक आयुष्यात आणि घरात प्रवेश करत आहेत. जरी सध्यातरी हे रोबोट्स लांबून ऑपरेटरद्वारे नियंत्रित केले जात असले, तरी हा प्रयोग मानवी श्रमाची गरज पूर्णपणे संपवणाऱ्या एका मोठ्या भविष्याची नांदी आहे. येत्या काळात जेव्हा हे रोबोट्स ‘जनरल एआय’ तंत्रज्ञानाच्या मदतीने स्वतःहून विचार करून काम करतील, तेव्हा मानवी जीवनशैली पूर्णपणे बदलून जाईल आणि घरकामाच्या जगात एक नवी डिजिटल क्रांती पाहायला मिळेल.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा