वर्ष 2027 मध्ये पृथ्वीवर एक अत्यंत दुर्मिळ खगोलीय चमत्कार पाहायला मिळणार आहे. 2 ऑगस्ट 2027 रोजी होणाऱ्या खग्रास सूर्यग्रहणामुळे पृथ्वीच्या काही भागांत तब्बल 6 मिनिटे 23 सेकंद पूर्ण अंधार दाटणार आहे. भरदिवसा रात्र होणारा हा नजरा पाहण्यासाठी जगभरातील खगोलप्रेमी आणि शास्त्रज्ञ कमालीचे उत्सुक आहेत. चला तर मग याविषयीची माहिती पुढे जाणून घेऊया.
2 ऑगस्ट 2027 रोजी होणारे खग्रास सूर्यग्रहण हे 21 व्या शतकातील सर्वात मोठे आणि ऐतिहासिक सूर्यग्रहण ठरणार असून या दरम्यान पृथ्वीच्या काही भागांवर तब्बल 6 मिनिटे 23 सेकंद पूर्ण अंधार दाटणार आहे. सामान्यतः पूर्ण सूर्यग्रहण अवघ्या काही सेकंदांचे किंवा 1 ते 2 मिनिटांचे असते, परंतु शतकातील या दुर्मिळ खगोलीय चमत्कारामुळे भरदिवसा जणू काही रात्र झाल्याचा भास होणार आहे. (REF.)
खगोलशास्त्रज्ञ आणि अंतराळप्रेमींसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असणाऱ्या या महाकाय सूर्यग्रहणाविषयी सविस्तर माहिती देणारा लेख खालीलप्रमाणे आहे.
6 मिनिटांपेक्षा जास्त अंधार का पडणार?
अमेरिकन अंतराळ संस्था ‘नासा’ आणि खगोल शास्त्रज्ञांच्या मते, 2027 च्या सूर्यग्रहणादरम्यान चंद्र पृथ्वीच्या अगदी जवळ असेल, तर पृथ्वी सूर्यापासून खूप दूर असेल. या विशिष्ट खगोलीय स्थितीमुळे आकाशात चंद्राचा आकार नेहमीपेक्षा मोठा दिसेल आणि तो सूर्याला पूर्णपणे आणि जास्त वेळासाठी झाकून टाकेल. यामुळेच पृथ्वीच्या मुख्य भूभागावर तब्बल 6 मिनिटे 23 सेकंदांपर्यंत संपूर्ण अंधार पसरलेला पाहायला मिळेल. मानवी इतिहासातील आणि विशेषतः 1991 ते 2114 या कालावधीतील जमिनीवरून दिसणारे हे सर्वात प्रदीर्घ सूर्यग्रहण असेल.
कोणत्या देशांमध्ये दिसणार पूर्ण अंधार?
- हे महासूर्यग्रहण एका अरुंद पट्ट्यातून प्रवास करेल, ज्याला ‘Path of Totality’ म्हणतात. या मार्गात येणाऱ्या देशांमध्येच ६ मिनिटांचा संपूर्ण अंधार अनुभवता येईल.
- मुख्य देश: हे ग्रहण युरोपमधील स्पेन आणि जिब्राल्टरपासून सुरू होऊन उत्तर आफ्रिकेतील मोरोक्को, अल्जेरिया, ट्युनिशिया, लिबिया, इजिप्त आणि मध्य पूर्वेतील सौदी अरेबिया, येमेन आणि सोमालिया या देशांमधून जाईल.
- सर्वोत्तम ठिकाण: इजिप्तमधील ऐतिहासिक लक्सर शहराच्या जवळ या ग्रहणाचा सर्वोच्च काळ म्हणजेच 6 मिनिटे 23 सेकंदांचा पूर्ण अंधार पाहायला मिळेल. सौदी अरेबियातील जेद्दाह आणि मक्का शहरातही 5 ते 6 मिनिटे अंधार असेल. या भागांमध्ये ढग येण्याची शक्यता जवळजवळ शून्य असल्याने हा नजरा अतिशय स्पष्टपणे दिसेल.
भारतावर काय परिणाम होणार?
भारतामध्ये हे सूर्यग्रहण ‘खग्रास’ स्वरूपात दिसणार नाही. भारतातून केवळ ‘खंडग्रास’ (Partial Solar Eclipse) सूर्यग्रहण पाहायला मिळेल. म्हणजेच, भारतातील मुंबई, दिल्ली किंवा इतर शहरांमधून चंद्राने सूर्याचा काही ठराविक भाग (सुमारे 20 ते 40 टक्के) झाकलेला दिसेल. त्यामुळे भारतात दिवसा पूर्ण अंधार पडणार नाही, मात्र आकाशातील प्रकाश काही काळ मंदावलेला जाणवेल.
ग्रहणादरम्यान काय घडेल?
जेव्हा हे ग्रहण त्याच्या सर्वोच्च बिंदूवर पोहोचेल, तेव्हा भरदिवसा रात्रीसारखा अंधार होईल. तापमान अचानक कमी होईल आणि हवेत गारवा निर्माण होईल. आकाशात अचानक रात्री दिसणारे तारे आणि ग्रह चमकायला लागतील. तसेच, सूर्याचे बाह्य वातावरण ज्याला ‘कोरोना’ म्हणतात, ते एका चमकदार रिंगसारखे चंद्राच्या पाठीमागे चमकताना दिसेल. पक्षी आणि प्राणी रात्रीची वेळ झाली असे समजून आपापल्या घरट्यांकडे परतू लागतील.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा