अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की, इराणला हरवल्यानंतर ते होर्मुझ सामुद्रधुनीला अमेरिकेचा ‘प्रदेश’ घोषित करतील. शुक्रवारी न्यूयॉर्कमध्ये आपल्या समर्थकांना संबोधित करताना त्यांनी हे विधान केले. ते न्यूयॉर्कमधील रिपब्लिकन पक्षाच्या रॅलीला संबोधित करत होते. ट्रम्प यांचे हे विधान अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अमेरिका आणि इराण तब्बल सहा महिन्यांपासून सुरू असलेला संघर्ष संपवण्यासाठी कराराचा प्रयत्न करत आहेत. त्यांच्या या विधानानंतर इराणनेही प्रत्युत्तर दिले. उप परराष्ट्रमंत्री काजेम गरीबाबादी यांनी सांगितले की, होर्मुझ इराणची होती, आहे आणि राहील. त्यावर कोणत्याही ट्वीट किंवा निवडणूक भाषणाद्वारे कब्जा करता येणार नाही. ते म्हणाले की, इराण धमक्यांना घाबरत नाही आणि कोणत्याही शक्तीसमोर झुकत नाही. होर्मुझ सामुद्रधुनी जगातील सर्वात महत्त्वाचा सागरी मार्ग मानला जातो. याच मार्गाने जगातील अनेक देशांपर्यंत तेल, नैसर्गिक वायू आणि खत पोहोचते. युद्ध सुरू होण्यापूर्वी जगातील सुमारे 20% तेल पुरवठा याच मार्गाने होत होता. ट्रम्प म्हणाले- अमेरिकेचे होर्मुझवर पूर्ण नियंत्रण ट्रम्प यांचे हे विधान अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अमेरिका आणि इराण यांच्यात होर्मुझवरील नियंत्रणावरून तणाव वाढला आहे. यापूर्वीही ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, अमेरिकेचे या सागरी मार्गावर पूर्ण नियंत्रण आहे आणि ते यावर आपले नियंत्रण कायम ठेवेल. ट्रम्प यांनी एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये अमेरिकेच्या नौदल नाकेबंदीला स्टीलची भिंत म्हटले होते. त्यांनी दावा केला होता की, इराणकडे याचा सामना करण्याचा कोणताही मार्ग नाही. ट्रम्प यांनी हे देखील म्हटले की, तेहरानची लष्करी रचना खूपच कमकुवत झाली आहे. इराणने ट्रम्प यांच्या दाव्याला फेटाळले ट्रम्प यांच्या निवेदनानंतर लगेचच इराणने त्यांचा दावा फेटाळून लावला. इराणने म्हटले की, होर्मुझची सामुद्रधुनी अजूनही बंद आहे. जोपर्यंत त्यांच्या अटी मान्य केल्या जात नाहीत, तोपर्यंत ती पुन्हा उघडली जाणार नाही. पर्शियन गल्फ स्ट्रेट अथॉरिटी (PGSA) ने देखील म्हटले की, अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी वारंवार होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडली आहे असे म्हटल्याने जमिनीवरील वास्तविकता बदलत नाही. अथॉरिटीनुसार, होर्मुझची सामुद्रधुनी अजूनही बंद आहे आणि इराणच्या अटी पूर्ण होईपर्यंत ती बंदच राहील. इराणने ठेवल्या 7 मोठ्या अटी होर्मुझची सामुद्रधुनी उघडण्याच्या बदल्यात इराणनेही अमेरिकेसमोर अनेक अटी ठेवल्या आहेत. सुप्रीम नॅशनल सिक्युरिटी कौन्सिलचे सचिव मोहम्मद बाघर झोलघदार यांच्या मते, अमेरिकेने… 28 फेब्रुवारीपासून होर्मुझ सामुद्रधुनीतून तेल वाहतुकीवर परिणाम झाला. 28 फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीतून तेल वाहतूक सातत्याने बाधित झाली. समुद्री सुरुंग, क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांचा धोका, अमेरिका आणि इराणची नाकेबंदी तसेच वाढलेल्या विमा खर्चामुळे या मार्गातून दररोज जाणारे कच्चे तेल 2 कोटी बॅरलवरून 37 लाख बॅरलपर्यंत कमी झाले. इराण होर्मुझवर दावा का करतो? होर्मुझ सामुद्रधुनी इराण आणि ओमान यांच्यामध्ये स्थित आहे. याचा उत्तरेकडील किनारा इराणकडे आहे, तर दक्षिणेकडील किनारा ओमानकडे आहे. सर्वात अरुंद ठिकाणी त्याची रुंदी फक्त 21 नॉटिकल मैल (सुमारे 39 किलोमीटर) आहे. सुरुवातीला दोन्ही देशांचे सागरी क्षेत्र फक्त 3 नॉटिकल मैलांपर्यंत मानले जात होते. परंतु नंतर सागरी कायद्यांमध्ये बदल झाल्यानंतर, इराणने 1959 मध्ये आणि ओमानने 1972 मध्ये आपापल्या सागरी क्षेत्राची मर्यादा वाढवून 12-12 नॉटिकल मैल (सुमारे 22-22 किलोमीटर) केली. या निर्णयानंतर, होर्मुझ सामुद्रधुनीचा सर्वात अरुंद भाग पूर्णपणे इराण आणि ओमानच्या सागरी क्षेत्रात आला. तथापि, सागरी वाहतूक सुरू राहावी यासाठी 2-2 नॉटिकल मैलांचा रुंद संक्रमण मार्ग (ट्रान्झिट लेन) तयार करण्यात आला.
Source link
ट्रम्प म्हणाले- इराणला हरवल्यानंतर होर्मुझ अमेरिकेचे होईल:इराणचे उत्तर- त्यावर ट्विटने कब्जा होणार नाही, ते आमचे होते, आहे आणि राहील
