बेळगाव: कावेरी नदीच्या पाणीवाटपाच्या मुद्द्यावरून कर्नाटकात आज, गुरुवारी (१३ ऑगस्ट) राज्यव्यापी बंद पुकारण्यात आला आहे. कावेरी जल नियमन समितीने (CWRC) कर्नाटकला तामिळनाडूसाठी १५ दिवस दररोज १२ हजार क्युसेक पाणी सोडण्याचे निर्देश दिल्याच्या निषेधार्थ कन्नड संघटनांनी हा बंद पुकारला आहे. बंदच्या पार्श्वभूमीवर बंगळुरूसह राज्यातील अनेक भागांत सुरक्षा व्यवस्था वाढवण्यात आली आहे.
कन्नड संघटनांचे राज्यभर आंदोलन
कर्नाटक ओक्कुटाच्या आवाहनानुसार सकाळी ६ वाजल्यापासून राज्यभर विविध ठिकाणी निदर्शने सुरू करण्यात आली. टोल नाके, राष्ट्रीय महामार्ग आणि प्रमुख मार्गांवर आंदोलन करण्याचे आवाहन संघटनांकडून करण्यात आले होते.
कावेरीच्या पाण्याच्या प्रश्नावर कर्नाटकच्या हिताचे संरक्षण करण्याची मागणी आंदोलकांनी केली. विशेषतः पिण्याचे पाणी आणि सिंचनासाठी पाण्याची कमतरता असलेल्या जिल्ह्यांचा मुद्दा संघटनांनी उपस्थित केला आहे.
तामिळनाडूच्या ट्रकचालकांना दिली गुलाबाची फुले
कोप्पळ तालुक्यातील हितलनाळ टोल गेटवर आंदोलनाचे वेगळे चित्र पाहायला मिळाले. कर्नाटक बंददरम्यान आंदोलकांनी तामिळनाडू क्रमांकाच्या ट्रकचालकांना अडवून त्यांना गुलाबाची फुले दिली.
केरावे युवा सेनेचे नेते विजयकुमार यांच्या नेतृत्वाखाली हे आंदोलन करण्यात आले. ट्रकचालकांशी वाद घालण्याऐवजी आंदोलकांनी शांततेच्या मार्गाने निषेध नोंदवला. यावेळी विजयकुमार यांनी, “आम्ही शांतताप्रिय लोक आहोत. आम्हाला चिथावणी देण्याचा प्रयत्न करू नका,” असा संदेश दिला.
आंदोलकांनी ‘फुले घ्या, पाणी मागू नका’ अशा घोषणा देत तामिळनाडू सरकारविरोधातही घोषणाबाजी केली. त्यानंतर पोलिसांनी हस्तक्षेप करत आंदोलनाच्या आयोजकांना ताब्यात घेतले.
बंदचे नेतृत्व वाटाळ नागराज यांच्याकडे
१३ ऑगस्ट रोजी कर्नाटक ओक्कुटाने या राज्यव्यापी बंदचे आवाहन केले आहे. संघटनेचे प्रदेशाध्यक्ष वाटाळ नागराज हे बंदचे नेतृत्व करत आहेत. कर्नाटक रक्षणा वेदिकेच्या युवा शाखेचे प्रदेशाध्यक्ष बीजन्ना राजन्ना आणि सुवर्ण कर्नाटक युवा सेनेचे प्रदेशाध्यक्ष टी.के. नायक यांच्यावर आंदोलनाच्या समन्वयाची जबाबदारी देण्यात आली आहे.
कावेरी जल नियमन समितीच्या पाणी सोडण्याच्या निर्देशाला विरोध करण्यासाठी हा बंद पुकारण्यात आला आहे.
तामिळनाडूच्या सरकारी बस कर्नाटकात दाखल
बंदच्या पार्श्वभूमीवर बंगळुरूसह अनेक भागांत पोलिसांचा बंदोबस्त वाढवण्यात आला आहे. कोणतीही अनुचित घटना घडू नये यासाठी सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली आहे.
दरम्यान, तामिळनाडूमध्ये परिस्थिती तुलनेने सामान्य असून, कन्नड संघटनांच्या बंदनंतरही तामिळनाडू परिवहन महामंडळाच्या सरकारी बस होसूरमार्गे कर्नाटकात प्रवेश करत असल्याचे समोर आले आहे.
कावेरी जलवाटपाचा वाद काय?
कावेरी नदीचा उगम कर्नाटकात होतो. ही नदी तामिळनाडूमधून वाहत बंगालच्या उपसागराला मिळते. नदीच्या पाण्याचे वाटप कोणत्या प्रमाणात करावे, यावर कर्नाटक आणि तामिळनाडूमध्ये अनेक दशकांपासून वाद आहे.
या वादावर तोडगा काढण्यासाठी कावेरी जलविवाद न्यायाधिकरणाची स्थापना करण्यात आली होती. त्यानंतर कावेरी जल व्यवस्थापन प्राधिकरण आणि कावेरी जल नियमन समितीच्या माध्यमातून पाणीवाटपाबाबत निर्णय घेतले जातात. मात्र, कमी पाऊस आणि जलाशयांमधील घटता पाणीसाठा यामुळे हा वाद वारंवार तीव्र होतो.
डी.के. शिवकुमार यांची भूमिका
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डी.के. शिवकुमार यांनी गेल्या आठवड्यात कावेरी प्रश्नावर सर्वपक्षीय बैठक घेतली होती. कर्नाटकातील जनता आणि शेतकऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले होते.
कर्नाटक सध्या दुष्काळसदृश परिस्थितीचा सामना करत असून, अपेक्षित पावसाच्या तुलनेत केवळ सुमारे ३० ते ३५ टक्के पाऊस झाल्याचे शिवकुमार यांनी सांगितले होते. सरकारकडून पुढील मार्गदर्शक सूचना जारी होईपर्यंत शेतकऱ्यांनी संयम बाळगावा, असे आवाहनही त्यांनी केले होते.
कावेरीच्या पाण्यावरून आता कर्नाटकातील बंद, कन्नड संघटनांची आंदोलने आणि तामिळनाडूची कायदेशीर भूमिका यामुळे हा वाद पुन्हा एकदा राजकीय तसेच न्यायालयीन पातळीवर चर्चेत आला आहे.
