RG Chandramogan Hatsun Agro Products Success Story and Net Worth; गणितात नापास, 65 रुपये महिना पगारावर नोकरी; शेती विकून पुढे उभारला 20000 कोटींचा डेअरी व्यवसाय

तामिळनाडू येथील एका छोट्याशा गावातील सर्वसामान्य कुटुंबात चंद्रमोगन यांचा जन्म झाला. त्या केलात स्थानिक व्यावसायिकाच्या यशावरूनच यशाची व्याख्या केली जायची. या गोष्टीने चंद्रमोगन यांच्या सुरुवातीच्या काळातील महत्त्वाकांक्षेला आकार दिला. चंद्रमोगन लहान असताना त्यांचे वडील चेन्नईला स्थायिक झाले आणि 1956 मध्ये सेंट्रल स्टेशनजवळ किराणा मालाचे दुकान सुरू केले. पण 1968 पर्यंत व्यवसाय बुडाला आणि कुटुंबाला रिकाम्या हाती आपल्या मूळ गावी परतावे लागले. चंद्रमोगन यांच्यासाठी व्यवसायातील कठोर वास्तवाचा पहिलाच अनुभव होता.

व्यवसाय सुरू करण्यासाठी कोणतं मोठं भांडवल लागत नाही, तर योग्य क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक आणि परिश्रम घेऊन काम करून व्यवसाय भरभराटीला येतो. आर. जी. चंद्रमोगन यांनी आपल्या जिद्द आणि चिकाटीने हे सिद्ध करून दाखवलं आहे. त्यांनी केवळ 13000 रुपयांमध्ये आपला व्यवसाय सुरू केला आणि आज 20000 कोटींचे डेअरी साम्राज्य उभारले.

चंद्रमोगन यांच्यासाठी महाविद्यालयीन पदवी कधीच यशाची पूर्वअट नव्हती. गणितात नापास झाल्यावर महाविद्यालयातून ड्रॉप-आउट झाले, महिन्याला 65 रुपये मजुरीवर काम केले आणि नंतर चेन्नईतील छोट्या दुकानातून आईस्क्रीम विकायला सुरुवात केली. पाच दशकांहून अधिक काळानंतर चंद्रमोगन हॅट्सन ॲग्रो प्रॉडक्ट्स या सूचीबद्ध डेअरी कंपनीचे प्रमुख आहेत, जिचे मूल्य अंदाजे 20000 कोटी रुपये आहे.

वडिलांना व्यवसाय नुकसान झाल्याचा त्यांच्या शिक्षणावरही परिणाम झाला. चंद्रमोगन पालयमकोट्टाई येथील सेंट झेवियर्स कॉलेजमध्ये प्री-युनिव्हर्सिटी कोर्स करू लागले, पण गणितात नापास झाले आणि आपले महाविद्यालयीन शिक्षण अर्ध्यावरच सोडले. त्यानंतर वडिलांनी चेन्नईपासून सुमारे 160 किलोमीटर अंतरावरविल्लुपुरम येथील लाकडाच्या गोदामात 65 रुपये महिना पगारावर नोकरी मिळवून दिली. यथे त्यांनी एक वर्ष ऑर्डर्स घ्यायचे आणि शारीरिक कष्टाचे काम केले, ज्यामुळे त्यांना स्वतःचा व्यवसाय करण्याचा आत्मविश्वास मिळाला.

केवळ व्यावसाय करण्याचा दृढनिश्चय करून चंद्रमोगन गुंतवणूकदार, सल्लागार किंवा औपचारिक व्यवसाय योजनेशिवाय चेन्नईला परतले. आपल्या मुलाच्या स्वप्नावर भरवसा करून वडिलांनी वडिलोपार्जित जमीन 13000 रुपयांना विकली आणि 1970 मध्ये चंद्रमोगन यांनी चेन्नईच्या रोयापुरममध्ये 250 चौरस फुटांची छोटी जागा भाड्याने घेऊन एक साधे बर्फ बनवण्याचे यंत्र आणि 4 कर्मचारी कामावर ठेवले. हे युनिट ‘अरुण’ ब्रँडखाली दररोज 10000 आईस्क्रीम तयार करू लागले.

सुरुवातीच्या काळात चंद्रमोगन स्वतःच आपले उत्पादन विकायचे आणि ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी अनेकदा चेन्नईच्या रस्त्यांवरून हातगाडी ढकलत न्यायचे. जवळपास 10 वर्षे आईस्क्रीम विकल्यानंतर त्यांच्या लक्षात आले की हंगामी फ्रीझ केलेल्या पदार्थांपेक्षा दुधामध्ये मोठी संधी आहे. भारतात मोठी दुग्ध बाजारपेठ आहे, पण बहुतेक ठिकाणी कोणताही संघटित व्यवसाय नव्हता.

मग, 1980 च्या दशकात त्यांनी दूध प्रोसेसिंग क्षेत्रात विस्तार केला. हळूहळू कंपनीने लोणी, तूप आणि दही अशी उत्पादनेही बनवली, ज्यामुळे अरुण एका आईस्क्रीम ब्रँडमधून एका व्यापक दुग्ध व्यवसायात रूपांतरित झाला. पण या जलद वाढीचा पाठपुरावा कारण्याऐवजी चंद्रमोगन यांनी वितरण व्यवस्था मजबूत करणे, शेतकरी आणि किरकोळ विक्रेत्यांशी संबंध निर्माण केले आणि पुरवठा वाढवण्याकडे लक्ष दिले.

आपल्या दीर्घकालीन दृष्टिकोनामुळे हॅट्सन ॲग्रोभारतातील सर्वात मोठी खासगी दूध कंपनी बनली. देशांतर्गत बाजारात सूचिबद्ध या कंपनीचे बाजार भांडवल जुलै 2020 पर्यंत 20,000 कोटींपर्यंत वाढले. आर.जी. चंद्रमोगन यांची एकूण नेटवर्थ $1.6 अब्ज म्हणजे अंदाजे 13000 कोटी रुपये असल्याचा फोर्ब्सने सांगितले. 2023 मध्ये भारतातील धनवान व्यक्तींच्या यादीत चंद्रमोगन 99 व्या क्रमांकावर होते, तर 2026 मध्ये जागतिक अब्जाधीशांच्या यादीत त्यांचा 2,481 वा नंबर लागतो.