EPF योजना 2026 अंतर्गत मुदतपूर्व अंतिम भविष्य निर्वाह निधी निपटारा आणि EPS शी संबंधित विड्रॉलसाठी प्रतीक्षा कालावधी निश्चित केला आहे. त्यामुळे आता अलीकडच्या बदलांमुळे कर्मचाऱ्यांमध्ये प्रश्न निर्माण झाला आहे की, गरजेच्या वेळी सेवानिवृत्तीच्या बचतीचा वापर कसा करू शकतील? 10 ऑगस्ट रोजी सरकारने लोकसभेत दिलेल्या लेखी उत्तरात या बदलांसंबंधी माहिती दिली. ईपीएफ शिल्लक आणि पेन्शन निधी अंशतः व पूर्णपणे विड्रॉलच्या नियमांमधील सुधारणा आणि कर्मचाऱ्यांच्या त्यांच्या बचतीवरील हक्काबाबत सरकारला विचारणा केली गेली.
EPF सेटलमेंटसाठी किती वाट पाहावी लागेल?
लोकसभेत कामगार आणि रोजगार राज्यमंत्री शोभा करंदलाजे यांनी सांगितले की, ईपीएफओने मुदतपूर्व अंतिम EPF सेटलमेंटसाठी 12 महिन्यांचा वेटिंग कालावधी लागू केला आहे. या दरम्यान, EPS अंतर्गत विड्रॉल बेनिफिटसाठी 36 महिन्यांचा प्रतीक्षा कालावधी निश्चित केला गेला आहे. म्हणजे EPFO सदस्य नोकरी सोडल्यानंतर लगेचच संपूर्ण ईपीएफ शिल्लक अंतिम सेटलमेंट करू शकणार नाही. त्याचप्रमाणे, ईपीएस अंतर्गत पैसे काढण्याच्या लाभांचा फायदा घेणाऱ्या सदस्यांनाही 36 महिन्यांचा विहित कालावधी प्रतीक्षा करावी लागेल.
पीएफ खात्यातून पैसे कधी काढू शकता का?
प्रतीक्षा कालावधी लागू केल्याचा अर्थ असा नाही की ईपीएफओ सदस्य या कालावधीत पीएफमधून पैसे काढू शकणार नाही. सरकारने म्हटले की, ईपीएफओने आंशिक आणि आगाऊ पीएफ पैसे काढण्याचे नियम सोपे व अधिक लवचिक केले. EPFO सदस्य तीन प्रमुख श्रेणींअंतर्गत पीएफ शिल्लकीच्या 75% पर्यंत रक्कम काढू शकतात, ज्या खालीलप्रमाणे आहेत:
- अत्यावश्यक गरजा
- गृह गरजा
- विशेष परिस्थिती
या तरतुदींनुसार नोकरी नसताना खर्च, वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, शिक्षण, घर आणि इतर महत्त्वाच्या गरजांसाठी पीएफ विड्रॉलची मुभा दिली गेली आहे.
वर्षातून दोनदा 75% पीएफ विड्रॉलची सोय
विशेष परिस्थितीत ईपीएफओ सदस्य वर्षातून दोनदा कोणतेही कारण न देता पीएफ शिल्लकीच्या 75% पर्यंत रक्कम काढू शकतात, असे कामगार राज्यमंत्र्यांनी पुढे सांगितले. म्हणजे अंतिम सेटलमेंटसाठी प्रतीक्षा कालावधी असूनही गरज पडल्यास अधिक पीएफ रक्कम काढता येईल, पण ही रक्कम काढणे अटींच्या अधीन असेल. तसेच कारण न सांगता विशेष परिस्थितीत वर्षातून दोनदा पीएफ शिल्लकीच्या 75% पर्यंत रक्कम काढणेही शक्य आहे.
36 महिन्यांच्या ईपीएस नियमावर प्रश्न
ईपीएसमधून पैसे काढण्यासाठी असलेल्या 36 महिन्यांच्या प्रतीक्षा कालावधीबद्दल आणि पीएफ खात्यात किमान 25% शिल्लक ठेवण्याबद्दल सरकारला प्रश्न विचारल्यावर सरकारने आपल्या प्रतिसादात कर्मचारी, कामगार संघटना किंवा मालकांकडून मिळालेल्या कोणत्याही विशिष्ट आक्षेपांचा किंवा निवेदनांचा तपशील दिला नाही. मात्र, नियमांमध्ये बदल करण्याआधी सर्व संबंधित घटकांशी सल्लामसलत करण्याच्या प्रक्रियेबद्दल मंत्र्यांनी माहिती दिली.
ईपीएफ खात्यातून पीएफ विड्रॉलच्या नव्या नियमांनुसार मुदतपूर्व पूर्ण ईपीएफ अंतिम सेटलमेंट आणि ईपीएस विड्रॉल बेनेफिटसाठी प्रतीक्षा कालावधी लागू केला गेला असला तरीही EPFO सदस्य अत्यावश्यक गरजा, घर आणि विशेष परिस्थितींसाठी पीएफमधून अंशतः पैसे काढू शकतील. मात्र, विड्रॉल स्थापित नियम आणि पात्रतेच्या अटींच्या अधीन असेल.

