- Marathi News
- Lifestyle
- Monsoon Electrical Safety Checklist Rules; Electronic Device Moisture Prevention Tips
1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक

मान्सून उष्णतेपासून आराम देतो, पण सोबत अनेक समस्याही घेऊन येतो. यापैकी एक म्हणजे आर्द्रता म्हणजेच ओलसरपणा. घरातील वाढलेली आर्द्रता केवळ भिंती आणि फर्निचरलाच नाही, तर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांनाही नुकसान पोहोचवते.
खरं तर, वातावरणातील आर्द्रता हळूहळू सर्किट, बॅटरी आणि मेटल पार्ट्स खराब करते. यामुळे उपकरणाची कार्यक्षमता आणि आयुष्य दोन्ही प्रभावित होते. ज्या घरांमध्ये व्हेंटिलेटर कमी असते किंवा ओलसरपणाची समस्या असते, तिथे हा धोका जास्त असतो. तरीही, काही आवश्यक खबरदारी घेऊन तुम्ही तुमचे इलेक्ट्रॉनिक्स खराब होण्यापासून वाचवू शकता.
आज इलेक्ट्रिक वस्तूंना आर्द्रतेपासून वाचवण्यावर चर्चा करणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की-
- ओलावा इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंना कसे नुकसान पोहोचवतो?
- पावसाळ्यात इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे वापरताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?
तज्ज्ञ:
अभिषेक मिश्रा, इलेक्ट्रिकल इंजिनियर, नागपूर, महाराष्ट्र
अजय यादव, संस्थापक, हॅलो एसपीएस इंडिया, क्लीनिंग सर्व्हिस, भोपाळ
प्रश्न- पावसाळ्यात इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे जास्त का खराब होतात?
उत्तर- पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता खूप वाढते. हा ओलावा हळूहळू इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या आत पोहोचतो. यामुळे-
- इलेक्ट्रिकल कनेक्शन कमकुवत होतात.
- शॉर्ट सर्किटचा धोका वाढतो.
- डिव्हाइसची कार्यक्षमता कमी होऊ लागते.
- वेळेवर लक्ष न दिल्यास डिव्हाइस खराब देखील होऊ शकते.
प्रश्न- आर्द्रता इलेक्ट्रॉनिक्सला कसे नुकसान पोहोचवू शकते?
उत्तर- आर्द्रता हळूहळू डिव्हाइसच्या आतील भागांना नुकसान पोहोचवते. यामुळे अनेक प्रकारच्या तांत्रिक समस्या निर्माण होऊ शकतात. सर्व नुकसान ग्राफिक्समध्ये पाहा-

प्रश्न- घरात आर्द्रता वाढण्याची मुख्य कारणे काय आहेत?
उत्तर- पावसाळ्यात सतत पाऊस आणि कमी वायुवीजनामुळे घरामध्ये आर्द्रता जमा होऊ लागते. याशिवाय, दैनंदिन जीवनातील काही सवयी देखील घरातील आर्द्रता वाढवतात. सर्व कारणे ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- कोणत्या ठिकाणी आर्द्रतेचा धोका जास्त असतो?
उत्तर- जिथे हवा-सूर्यप्रकाश कमी पोहोचतो आणि पाण्याचा संपर्क जास्त असतो, तिथे आर्द्रता लवकर जमा होते. अशा ठिकाणी इलेक्ट्रिक उपकरणे ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. कोणत्या ठिकाणी आर्द्रता जास्त असते, ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- कोणकोणती इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आर्द्रतेमुळे लवकर खराब होऊ शकतात?
उत्तर- आर्द्रतेचा परिणाम जवळपास सर्वच इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांवर होतो, परंतु काही उपकरणे लवकर खराब होऊ शकतात. ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांना ओलाव्यापासून वाचवण्यासाठी काय करावे?
उत्तर- पावसाळ्यात थोडी सावधगिरी बाळगल्यास आणि योग्य देखभाल केल्यास इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांना ओलाव्यापासून वाचवता येते. सर्व टिप्स ग्राफिकमध्ये पहा-

प्रश्न- पावसाळ्यात मोबाईल आणि लॅपटॉप सुरक्षित कसे ठेवावे?
उत्तर- मोबाइल आणि लॅपटॉप सर्वाधिक वापरले जाणारे उपकरणे आहेत, त्यामुळे त्यांची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. यासाठी खालील गोष्टी लक्षात ठेवा-
- वॉटरप्रूफ कव्हर, बॅग वापरा.
- बॅगमध्ये सिलिका जेल किंवा ओलावा शोषून घेणारे पॅकेट ठेवा.
- डिव्हाइस ओलसर किंवा दमट ठिकाणी ठेवू नका.
- पावसात भिजल्यास लगेच कोरड्या कपड्याने पुसून घ्या.
- पोर्टमध्ये (चार्जिंग/हेडफोन) ओलावा जाऊ देऊ नका.
- ओल्या हातांनी मोबाइल, लॅपटॉप वापरू नका.
प्रश्न- पावसात टीव्ही, फ्रीज यांसारख्या मोठ्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांची काळजी कशी घ्यावी?
उत्तर- मोठी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे दीर्घकाळ एकाच ठिकाणी ठेवलेली असतात. त्यामुळे त्यांच्यावर ओलाव्याचा परिणाम जास्त होतो. योग्य ठिकाणी ठेवणे आणि नियमित काळजी घेऊन त्यांना सुरक्षित ठेवता येते. यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा-
- उपकरणे भिंतीपासून थोडी दूर ठेवा, जेणेकरून हवेचा प्रवाह कायम राहील.
- खाली लाकडी स्टँड किंवा प्लॅटफॉर्म ठेवा, थेट जमिनीवर ठेवू नका.
- ओलसर किंवा पाण्याच्या भागापासून दूर ठेवा.
- वेळोवेळी वीजपुरवठा आणि वायरिंग तपासा.
- वेळोवेळी कोरड्या कापडाने स्वच्छ करा.
- जास्त काळ बंद ठेवू नका, वेळोवेळी चालू ठेवा.
- व्होल्टेजच्या चढ-उतारापासून वाचण्यासाठी स्टेबलायझर वापरा.
- मागील ग्रिल/व्हेंट ब्लॉक करू नका, जेणेकरून ओलावा जमा होणार नाही.
- जर खोलीत जास्त आर्द्रता असेल तर एसी/डीह्यूमिडिफायर वापरा.
प्रश्न- पावसात इलेक्ट्रॉनिक घरगुती उपकरणांची काळजी कशी घ्यावी?
उत्तर- पावसात लहान-मोठ्या सर्व घरगुती उपकरणांवर (मिक्सर, मायक्रोवेव्ह, इस्त्री, कूलर इत्यादी) ओलसरपणाचा परिणाम लवकर होतो. म्हणून नियमित काळजी घेणे आवश्यक आहे. या गोष्टींची विशेष काळजी घ्या-
- उपकरणे नेहमी हवेशीर ठिकाणी ठेवा.
- वापरल्यानंतर कोरड्या कपड्याने पुसून ठेवा.
- प्लग, स्विच आणि वायरिंगमध्ये ओलावा राहू देऊ नका.
- ओल्या हातांनी उपकरणांचा वापर करू नका.
- जास्त काळ वापरले जात नसल्यास झाकून ठेवा.
- ओव्हरलोडिंग टाळा, एका सॉकेटमध्ये जास्त उपकरणे लावू नका.
- वेळोवेळी उपकरणे चालू ठेवा, जेणेकरून ओलावा जमा होणार नाही.
- उपकरणे बाथरूमजवळ ठेवू नका.

प्रश्न- पावसाळ्यात इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे वापरताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी?
उत्तर- या काळात थोडी सावधगिरी तुम्हाला मोठ्या नुकसानीपासून वाचवू शकते. त्यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा-
- ओल्या हातांनी कोणतेही इलेक्ट्रॉनिक उपकरण स्पर्श करू नका.
- खुल्या जागेत इलेक्ट्रॉनिक्स वापरू नका.
- आर्द्रता आणि ओलसरपणापासून वाचवण्यासाठी कोरड्या जागी ठेवा.
- खिडकी किंवा दरवाजाजवळ ठेवलेल्या उपकरणांना पावसाच्या पाण्यापासून वाचवा.
- वीज चमकत असताना अनावश्यक उपकरणांचे प्लग काढून टाका.
- उपकरण ओले झाल्यास त्वरित बंद करा. पूर्णपणे सुकल्यानंतरच चालू करा.
- एक्स्टेंशन बोर्ड आणि वायर जमिनीवर किंवा पाण्याच्या ठिकाणी ठेवू नका.
- पाणी किंवा आर्द्रता दिसल्यास चार्जिंग करू नका.
प्रश्न- जर डिव्हाइसमध्ये ओलावा गेला तर काय करावे?
उत्तर- जर एखाद्या इलेक्ट्रॉनिक डिव्हाइसमध्ये ओलावा किंवा पाणी गेले असेल, तर त्वरित या स्टेप्स फॉलो करा-
- त्वरित डिव्हाइस बंद करा.
- पॉवर सप्लाय/प्लग त्वरित काढून टाका.
- बॅटरी काढता येत असेल तर काढून टाका.
- डिव्हाइस कोरड्या आणि हवेशीर ठिकाणी ठेवा.
- मऊ कोरड्या कापडाने बाहेरील ओलावा पुसून टाका.
- पंख्याच्या हवेत सुकवा.
- कमीतकमी २४ तास डिव्हाइस चालू करू नका.
- पोर्ट (चार्जिंग/स्पीकर) मध्ये ओलावा असेल तर ते चांगले सुकू द्या.
- जर समस्या कायम राहिली तर सर्व्हिस सेंटरवर दाखवा.
मान्सूनमध्ये इलेक्ट्रॉनिक्सची काळजी संबंधित प्रश्न-उत्तरे
प्रश्न- इलेक्ट्रॉनिक्स वस्तूंना झाकून ठेवणे योग्य आहे का?
उत्तर- होय, पण कव्हर हवा बंद (एअरटाइट) नसावे. असे कव्हर वापरा, ज्यामुळे हवेचा हलका प्रवाह कायम राहील, अन्यथा आर्द्रता आत अडकून नुकसान वाढवू शकते.
प्रश्न- आर्द्रतेमुळे बॅटरीवर परिणाम होतो का?
उत्तर- होय, आर्द्रता बॅटरीच्या क्षमतेवर परिणाम करते. यामुळे बॅटरी लवकर डिस्चार्ज होते, बॅकअप कमी होतो आणि दीर्घकाळात तिचे आयुष्य कमी होऊ शकते.
प्रश्न- आर्द्रतेमुळे डिव्हाइसची गती/कार्यक्षमता कमी होऊ शकते का?
उत्तर- होय, आर्द्रता सर्किट आणि कनेक्शन कमकुवत करते. यामुळे डिव्हाइस हळू होऊ शकते.
प्रश्न- आर्द्रतेमुळे डेटा गमावण्याचा धोका असतो का?
उत्तर- होय, जर आर्द्रतेमुळे अचानक शॉर्ट सर्किट झाले किंवा हार्ड ड्राइव्ह निकामी झाली, तर डेटा गमावले जाऊ शकते.
प्रश्न- एसी किंवा पंख्यामुळे आर्द्रता कमी होते का?
उत्तर- होय, एसी चालू केल्याने खोलीतील आर्द्रता कमी होते. तर पंखा हवा फिरवतो, ज्यामुळे आर्द्रता कमी प्रमाणात जमा होते. पण पंख्यामुळे आर्द्रता पूर्णपणे नाहीशी होत नाही.
