रशिया, इराण आणि उत्तर कोरियाने जगाच्या बँकिंग व्यवस्थेपासून वेगळी, क्रिप्टोच्या माध्यमातून एक समांतर पेमेंट प्रणाली (भुगतान व्यवस्था) उभी केली आहे. क्रिप्टो व्यवहारांवर लक्ष ठेवणाऱ्या चेनालिसिस संस्थेनुसार, 2025 मध्ये त्यांनी क्रिप्टोद्वारे तब्बल ₹9.92 लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार केले आहेत. हे 2024 च्या तुलनेत 8 पट जास्त आहे. हे देश या रकमेचा वापर केवळ व्यापार किंवा बचतीसाठी करत नाहीत, तर ड्रोन, शस्त्रास्त्रांचे सुटे भाग, लष्करी तंत्रज्ञान आणि तेलाच्या पेमेंटसाठी करत आहेत.
रशियाने स्वतःची क्रिप्टोकरन्सी तयार केली रशियाने रुबलशी संबंधित A75 टोकन तयार केले. यात रशियामध्ये रुबल देऊन परदेशात क्रिप्टोमध्ये बदलता येते. मे महिन्यापर्यंत यात 11.4 लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार झाले आहेत. नेटवर्कमध्ये 41 हजारहून अधिक खाती आणि 2.5 लाख हस्तांतरणे नोंदवली गेली. इराणने देशांतर्गत एक्सचेंजेसना तेल विक्री आणि परदेशी देयकांसाठी पर्यायी मार्ग बनवले आहे. रिव्होल्यूशनरी गार्ड क्रिप्टोमधून तेलाचे पैसे घेतात आणि ते डिजिटल वॉलेटमध्ये इतर देशांमध्ये पाठवतात. विशेषज्ञ क्रिप्टोला रशिया-इराणसाठी निर्बंधांच्या समांतर चालणारी एक स्थायी आर्थिक व्यवस्था मानत आहेत. कोरिया: क्रिप्टो चोरीतून ₹20 हजार कोटी जमा करून शस्त्रे खरेदी केली उत्तर कोरियाने क्रिप्टो चोरीला कमाई आणि शस्त्र कार्यक्रमाचे साधन बनवले आहे. 2025 मध्ये त्याच्या हॅकर्सनी 20 हजार कोटी रुपये चोरले. सर्वात मोठी घटना 21 फेब्रुवारी रोजी घडली, जेव्हा लाझारस समूहाने बायबिटमधून 14,310 कोटी रुपये उडवले. एफबीआयने याला ‘ट्रेडरेटर’ नेटवर्कशी जोडले. 2016 पासून उत्तर कोरियाने 263 घटनांमध्ये 6.75 अब्ज डॉलरची क्रिप्टो चोरी केली आहे. याचा वापर तो क्षेपणास्त्रे आणि लष्करी उपकरणे खरेदी करण्यासाठी करत आहे. इराण: सर्वात मोठ्या क्रिप्टो एक्सचेंजचा सर्वोच्च नेत्याच्या घराण्याशी संबंध इराणचे सर्वात मोठे क्रिप्टो एक्सचेंज नोबाइटेक्स. देशातील सुमारे 70% डिजिटल चलन व्यवहार सांभाळते आणि त्याचे 1.1 कोटी वापरकर्ते आहेत.
चीनी नेटवर्क दररोज ₹4,200 कोटी रुपये पांढरे करत आहेत चीनशी संबंधित मनी-लॉन्ड्रिंग नेटवर्क आता ‘लॉन्ड्रिंग-एज-ए-सर्व्हिस’ मॉडेलवर काम करत आहेत. चेनालिसिसनुसार, चिनी नेटवर्क दररोज ₹4,200 कोटी काळ्या पैशांना पांढऱ्या पैशांमध्ये रूपांतरित करत आहेत. 2025 मध्ये त्यांनी ₹1.54 लाख कोटी पांढऱ्या पैशांमध्ये बदलले. हे नेटवर्क प्रतिबंधित देशांचे पेमेंट आणि दहशतवादी फंडिंगची रक्कम एकाच वेळी प्रोसेस करतात. क्रिप्टो कंपन्यांमध्ये बनावट नोकऱ्या; ₹26,700 कोटी जमा केले बनावट ओळख, एआयने तयार केलेली कागदपत्रे आणि डीपफेक मुलाखतींद्वारे चीन, उत्तर कोरिया आणि इराणसारख्या देशांतील ऑपरेटिव्ह्सनी 40 देशांतील क्रिप्टो आणि तांत्रिक कंपन्यांमध्ये रिमोट नोकऱ्या मिळवल्या. या नेटवर्कने दोन वर्षांत ₹26,700 कोटी जमा केले. अनेक प्रकरणांमध्ये स्थानिक मदतनीसांनी ‘फर्म’ चालवल्या, जेणेकरून कर्मचारी त्याच देशात काम करत असल्याचे दिसावे.
Source link
रशिया-इराणचा ₹9.92 लाख कोटींचा क्रिप्टोमध्ये व्यापार:जगाच्या बँकिंग प्रणालीहून वेगळे नेटवर्क केले तयार; ड्रोन, तेल, शस्त्रास्त्रांची खरेदी
