जगभरातील सीईओ आणि संचालक मंडळांना सल्लादेण्याच्या सहा दशकांहून अधिक काळात, मीव्यवसायांना यशस्वी होताना आणि अयशस्वी होतानापाहिले आहे. हा फरक क्वचितच केवळ संसाधने,तंत्रज्ञान किंवा प्रतिभेचा असतो. खरा फरक स्पष्टतेचाअसतो. दीर्घकाळ टिकणारे व्यवसाय उभारणारे नेते तीनमूलभूत प्रश्नांकडे पुन्हा पुन्हा वळतात. केवळ एकदाचनाही, वार्षिक आढाव्यादरम्यान नाही, तर सतत. हे प्रश्नचेकलिस्ट नाहीत, पण ते आपल्याला दिशा नक्कीचदेतात. प्रश्न 1: आपण जे तयार करत आहोत, त्याची ग्राहकालागरज आहे का? हा व्यवसायातील सर्वात महत्त्वाचा प्रश्नआहे. आणि सुरुवातीच्या यशानंतर, बहुतेक नेते हा प्रश्नविचारणे थांबवतात. बाजारपेठा बदलतात. ग्राहकांच्यागरजा सतत विकसित होतात. जे पाच वर्षांपूर्वी समर्पकहोते, ते आज समर्पक असेलच असे नाही. स्टीव्ह जॉब्स यांना हे जवळजवळ इतर कोणापेक्षाही चांगले समजलेहोते. तो केवळ ग्राहकांच्या मागणीला प्रतिसाद देत नव्हता. ग्राहकांना स्वतःच्या गरजा कळण्याआधीच तो त्यांच्यागरजा ओळखत असे. आयफोन हा ग्राहक सर्वेक्षणाचा परिणाम नव्हता. तो ग्राहकांचे जीवन आणि त्यांच्यावाटचाली समजून घेण्याच्या अढळ ध्यासाचा परिणामहोता. स्वतःला प्रामाणिकपणे विचारा: आपण जे बनवतआहोत त्याची आजही खरोखर गरज आहे का? कीआपण नेहमी ज्या गोष्टी बनवत आलो आहोत, त्याचबनवत आहोत आणि बाजारपेठ तशीच राहील, अशीआशा करत आहोत? दुसरा प्रश्न: ग्राहक स्पर्धकांपेक्षा आपल्याला प्राधान्यदेतात का? ग्राहकांना आवश्यक असलेली वस्तू बनवणेपुरेसे नाही. त्यांनी तुम्हालाही प्राधान्य दिले पाहिजे. हाप्रश्न किंमत किंवा गुणवत्तेच्या पलीकडे जातो. तोविचारतो: काही ग्राहक आपल्याला का निवडतात तरकाही का नाही? आपण त्यांना असे काय देतो जे इतरकोणीही देत नाही? आपल्यात कुठे कमतरता आहेआणि का? अनेक नेते ग्राहकांच्या निष्ठेला गृहीत धरतात.ते असे मानतात की जर एखादा ग्राहक एकदा त्यांच्याकडेआला, तर तो परत येईल. आजच्या जगात, जिथे पर्यायफक्त एका क्लिकवर उपलब्ध आहेत, तिथे हे गृहीतकधोकादायक आहे. ग्राहकांच्या पसंतीमागील कारणे समजून घ्या. त्यापायावरच आपली इमारत उभी करा. आणि जिथे ग्राहकतुम्हाला प्राधान्य देत नाहीत, तिथे त्यामागील कारणांबद्दलप्रामाणिक आणि धाडसी राहा. ही माहिती कोणत्याहीबाजार संशोधन अहवालापेक्षा अधिक मौल्यवान आहे.तिसरा प्रश्न: आपले व्यवसाय मॉडेल नावीन्य आणिवाढीस समर्थन देते का? जरी तुम्ही ग्राहकांना आजआवश्यक असलेल्या गोष्टी तयार करत असाल आणि तेतुम्हाला प्राधान्य देत असले, तरी प्रश्न उद्याचा आहे. जेव्यवसाय मॉडेल भूतकाळात तुमच्यासाठी यशस्वी ठरले,तेच भविष्यात तुमच्या प्रगतीला मर्यादित करू शकते.तुमचे मॉडेल नावीन्यपूर्णतेसाठी संसाधने पुरवू शकतेका? ते योग्य लोकांना आकर्षित करू शकते का? तेबदलत्या परिस्थितीशी जुळवून घेऊ शकते का? स्टीव्ह जॉब्स म्हणाले होते: ग्राहकांच्या अनुभवापासूनसुरुवात करा आणि मग तंत्रज्ञानाकडे वळा, याउलटनाही. हा दृष्टिकोन आज पूर्वीपेक्षा अधिक समर्पक आहे.एआयच्या युगात, ज्या कंपन्या तंत्रज्ञानाने सुरुवात करूनग्राहक शोधतात, त्या यशस्वी होत नाहीत. त्याऐवजी त्याप्रथम ग्राहकांच्या गरजा सखोलपणे समजून घेतात आणिमग इतरांपेक्षा अधिक चांगल्या प्रकारे त्या पूर्णकरण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करतात. हे तीन प्रश्नतेव्हाच प्रभावी ठरतात, जेव्हा तुम्ही ते तुमच्या संस्थेवरपूर्ण स्पष्टतेने आणि प्रामाणिकपणे लागू करता. तुम्हीतुमच्या ग्राहकांच्या बदलत्या गरजा पूर्ण करत आहातका? की तुम्ही अजूनही कालच्याच समस्या सोडवतआहात? गर्दीच्या बाजारपेठेत ग्राहक तुम्हाला त्यांचीपहिली पसंती मानतात का? किंवा तुम्ही अशा निष्ठेचीअपेक्षा करत आहात का, जी कदाचित अस्तित्वातचनसेल? तुमचे व्यवसाय मॉडेल भविष्यातील वाढ आणिनावीन्यपूर्णतेशी सुसंगत आहे का? की ते हळूहळू तुमच्याप्रगतीत अडथळा आणत आहे? या प्रश्नांची उत्तरे एकदाच देऊन पुढे जाऊ नका. दर तीनमहिन्यांनी त्यांच्याकडे परत या. तुमच्या संचालकमंडळाशी यावर चर्चा करा. तुमच्या टीमसोबत यावरवादविवाद करा. ज्या क्षणी एखादा नेता हे प्रश्न विचारणेथांबवतो, त्याच क्षणी त्याचा व्यवसाय मार्गावरून भरकटूलागतो. (ही लेखकाची स्वतःची मते आहेत) आपण तयार करतो, त्याची ग्राहकालागरज आहे का? हा व्यवसायातील सर्वातमहत्त्वाचा प्रश्न आहे. बाजारपेठाबदलतात. ग्राहकांच्या गरजा विकसितहोतात. जे पाच वर्षांपूर्वी समर्पक होते, तेआज समर्पक असेलच असे नाही.
Source link
डॉ. राम चरण यांचा कॉलम:प्रत्येक व्यावसायिक नेत्याने वारंवार विचारावेत असे 3 प्रश्न
