बांगलादेशचे पंतप्रधान तारिक रहमान 21 ऑगस्ट रोजी पहिल्यांदाच भारत दौऱ्यावर येऊ शकतात. दौऱ्याची तयारी सुरू झाली आहे, पण त्याला अंतिम रूप देण्यापूर्वी दोन्ही देशांमध्ये काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सहमती होणे बाकी आहे. यातील सर्वात मोठा मुद्दा माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांचा आहे. ढाका येथील सूत्रांनुसार, बांगलादेशची इच्छा आहे की भारतात राहत असलेल्या शेख हसीना यांना राजकीय गतिविधी चालवण्याची किंवा बांगलादेशच्या राजकारणावर परिणाम करणारी विधाने करण्याची परवानगी दिली जाऊ नये. हसीनांच्या विधानांमुळे बांगलादेश सरकार नाराज शेख हसीना ऑगस्ट 2024 मध्ये सत्तेतून पायउतार झाल्यापासून भारतात राहत आहेत. बांगलादेशचा आरोप आहे की त्या भारतातून सतत राजकीय विधाने करत आहेत. ढाकाचे म्हणणे आहे की यामुळे देशाच्या अंतर्गत राजकारणावर परिणाम होत आहे आणि राजकीय अस्थिरता वाढू शकते. बांगलादेशी अधिकाऱ्यांनुसार, भारताकडून या मुद्द्यावर काही चांगले संकेत मिळाले आहेत. पण ढाकाला वाटते की भारताची भूमिका अधिक स्पष्ट असावी, जेणेकरून तारिक रहमान यांच्या भेटीपूर्वी या मुद्द्यावरून कोणताही गैरसमज राहू नये. 5 ऑगस्टच्या पत्रकार परिषदेनंतर वाढला तणाव खरं तर, याच महिन्याच्या 5 तारखेला शेख हसीना यांनी व्हर्च्युअल पत्रकार परिषद घेतली होती. यात त्यांनी अवामी लीग सरकार सत्तेतून पायउतार झाल्याच्या दुसऱ्या वर्षपूर्तीनिमित्त पत्रकारांच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली आणि बांगलादेशच्या राजकारणावरही आपले मत मांडले. यावर बांगलादेश सरकारने तीव्र आक्षेप घेतला. ढाकाचे म्हणणे होते की, भारतात असताना हसीना यांनी सार्वजनिकरित्या राजकीय विधान करणे दोन्ही देशांमधील संबंध सामान्य करण्याच्या प्रयत्नांना हानी पोहोचवू शकते. पत्रकार परिषदेच्या परवानगीवरून पुन्हा तणाव वाढला बांगलादेशच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे की, सरकार या घडामोडीमुळे ‘नाराज आणि निराश’ आहे. मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्याच्या एका प्रकरणात फाशीची शिक्षा मिळालेल्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांना पत्रकार परिषद घेण्याची परवानगी देण्यात आल्याबद्दल मंत्रालयाने आक्षेप घेतला. परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, त्यांनी भारताला आधीच सावध केले होते की अशा घटना दोन्ही देशांमधील संबंध सामान्य करण्याच्या प्रयत्नांना हानी पोहोचवू शकतात. विशेष म्हणजे, भारताने शेख हसीना यांची पत्रकार परिषद थांबवण्यास नकार दिला होता. भारताने म्हटले होते की त्यांचा कार्यक्रम एका खाजगी माध्यम संस्थेद्वारे आयोजित केला जात आहे. याचा सरकारशी काहीही संबंध नाही. बीएनपीसोबत एनसीपीही यात्रेच्या विरोधात तारिक रहमान यांच्या भारत भेटीवरून बांगलादेशात राजकीय विरोधही होत आहे. सत्ताधारी बीएनपीच्या नेत्यांनी भारतात शेख हसीना यांच्या राजकीय गतिविधींवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहेत. तर, 2024 मध्ये आंदोलनातून उदयास आलेल्या नॅशनल सिटिझन पार्टी (एनसीपी) नेही तारिक रहमान यांच्या भारत भेटीला विरोध केला आहे. एनसीपी नेत्याने म्हटले की, जोपर्यंत शेख हसीना यांच्या प्रत्यार्पणावर आणि भारत-बांगलादेश संबंधांच्या नवीन संरचनेवर निर्णय होत नाही, तोपर्यंत तारिक रहमान यांनी भारतात जाऊ नये. नाहिदने असाही आरोप केला की, नवी दिल्लीत हसीना यांची पत्रकार परिषद भारत सरकारच्या प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष पाठिंब्याने झाली. त्यांच्या मते, दिल्लीतून हसीना यांनी दिलेले विधान केवळ त्यांचे वैयक्तिक मत मानले जाऊ शकत नाही. यातून भारताच्या भूमिकेचाही संकेत मिळतो. विरोध असूनही प्रवासाची तयारी सुरू राजकीय विरोध असूनही दोन्ही देशांमध्ये तारिक रहमान यांच्या प्रवासाची तयारी सुरू आहे. भारतीय मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, ते पुढील आठवड्याच्या मध्यभागी दोन दिवसांच्या दौऱ्यावर नवी दिल्लीत येऊ शकतात. प्रवासाची तारीख 21 किंवा 22 ऑगस्ट सांगितली जात आहे. तथापि, अंतिम कार्यक्रमात एक-दोन दिवसांचा बदल होऊ शकतो. भारताने बिम्सटेकचा सध्याचा अध्यक्ष या नात्याने तारिक रहमान यांना सप्टेंबरमध्ये नवी दिल्लीत होणाऱ्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित केले आहे. मात्र, ते या परिषदेला उपस्थित राहणार की नाही, याचा निर्णय अद्याप झालेला नाही.
Source link
PM रहमान यांच्या भारत भेटीपूर्वी बांगलादेशची अट:शेख हसीनांना राजकारणापासून दूर ठेवा, 21 ऑगस्ट रोजी दिल्लीला येऊ शकतात
