नवी दिल्ली2 तासांपूर्वी
- कॉपी लिंक
युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) ने जुलै 2026 मध्ये 2,366 कोटी व्यवहारांसह आतापर्यंतचा सर्वाधिक मासिक व्यवहार नोंदवला आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने शेअर केलेल्या आकडेवारीनुसार, या कालावधीत एकूण ₹29.88 लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार झाले. जूनच्या तुलनेत जुलैमध्ये व्यवहार संख्येत 4.1% आणि मूल्यात 3.3% वाढ नोंदवली गेली आहे.
कॅशफ्री पेमेंट्सचे सह-संस्थापक रीजू दत्ता यांनी या वाढीबद्दल सांगितले की, जुलैमध्ये अशा कोणत्याही विशेष परिस्थिती नव्हत्या, याचा अर्थ ही वाढ कोणत्याही हंगामी किंवा संरचनात्मक घटनेमुळे नसून पूर्णपणे नैसर्गिक आणि दैनंदिन व्यवहार पद्धतीमुळे होत आहे.
वार्षिक आधारावर व्यवहार संख्येत 22% ची मोठी वाढ
गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीशी (जुलै 2025) तुलना केल्यास, UPI व्यवहार संख्येत 22% ची जोरदार वाढ झाली आहे. त्याचबरोबर, व्यवहार मूल्यातही वार्षिक आधारावर 19% वाढ दिसून आली आहे.
लहान शहरे आणि ग्रामीण भागांमध्ये UPI दैनंदिन जीवनाचा भाग बनले
पेनियरबायचे संस्थापक, व्यवस्थापकीय संचालक आणि सीईओ आनंद कुमार बजाज म्हणाले की, सर्वात मोठा बदल मेट्रो शहरांच्या पलीकडे होत आहे. टियर 2, टियर 3 आणि ग्रामीण बाजारपेठांमध्ये यूपीआय कधीतरी वापरल्या जाणाऱ्या पर्यायावरून दैनंदिन व्यवहाराचा भाग बनत आहे.
ग्राहक स्थानिक खरेदी, रिचार्ज, बिल पेमेंट आणि मनी ट्रान्सफरसाठी याचा वापर करत आहेत. याला वाढती ओळख, व्यापक स्वीकारार्हता आणि समुदायामध्ये विश्वासार्ह मदतीचा पाठिंबा मिळत आहे.
IMPS मध्ये 3% वाढ, दैनंदिन व्यवहार मूल्य ₹22,958 कोटींवर पोहोचले
इमीडिएट पेमेंट सर्विस (IMPS) चा व्यवहार (ट्रान्झॅक्शन) व्हॉल्यूम जुलैमध्ये 3% ने वाढून 364 दशलक्ष (36.4 कोटी) वर पोहोचला, जो जूनमध्ये 354 दशलक्ष आणि मेमध्ये 358 दशलक्ष होता. मूल्याच्या दृष्टीने, तो ₹7.12 ट्रिलियन (लक्ष कोटी) राहिला, ज्यात जून (₹6.77 ट्रिलियन) आणि मे (₹6.96 ट्रिलियन) च्या तुलनेत 5% पेक्षा जास्त वाढ झाली.
- दैनिक सरासरी मूल्य: IMPS अंतर्गत जुलैमध्ये सरासरी दैनिक व्यवहार मूल्य वाढून ₹22,958 कोटी झाले, जे जूनमध्ये ₹22,551 कोटी होते.
- दैनिक सरासरी व्हॉल्यूम: तथापि, दैनिक व्यवहार व्हॉल्यूम 11.75 दशलक्ष (मिलियन) राहिला, जो जूनमधील 11.8 दशलक्षपेक्षा किंचित कमी आहे.
- वार्षिक तुलना: मागील वर्षीच्या जुलैच्या तुलनेत IMPS व्यवहार व्हॉल्यूममध्ये 24% घट झाली, परंतु मूल्य 13% ने वाढले.
फास्टॅगमध्ये घट: जुलैमध्ये व्हॉल्यूम 4% ने कमी झाला
फास्टॅग व्यवहारांमध्ये जुलै महिन्यात थोडी मंदी दिसून आली.
- वॉल्यूम आणि मूल्य: जुलैमध्ये फास्टॅगचा वॉल्यूम ४% नी घसरून ३४७ दशलक्ष (३४.७ कोटी) राहिला, जो जूनमध्ये ३६२ दशलक्ष आणि मेमध्ये ३७५ दशलक्ष होता. एकूण व्यवहाराचे मूल्य देखील जूनमधील ₹७,२१५ कोटी (मेमध्ये ₹७,३०८ कोटी) वरून किंचित घसरून ₹७,१४३ कोटींवर आले.
- दैनिक सरासरी: सरासरी दैनिक फास्टॅग वॉल्यूम घसरून ११.२१ दशलक्ष राहिला (जूनमध्ये १२.०६ दशलक्ष आणि मेमध्ये १२.१ दशलक्ष). तर, दैनिक सरासरी व्यवहाराचे मूल्य ₹२३० कोटी होते, जे जूनमध्ये ₹२४० कोटी होते.
आधार सक्षम पेमेंट प्रणालीमध्ये ३% वाढ
आधार सक्षम पेमेंट प्रणाली (AePS) द्वारे होणाऱ्या व्यवहारांमध्ये जुलैमध्ये सुधारणा नोंदवली गेली.
- व्हॉल्यूम: AePS व्यवहार जुलैमध्ये 3% नी वाढून 100 दशलक्ष (10 कोटी) पर्यंत पोहोचले, जे जूनमध्ये 97 दशलक्ष आणि मेमध्ये 88 दशलक्ष होते.
- मूल्य: एकूण व्यवहाराचे मूल्य देखील वाढून ₹27,539 कोटी झाले, जे जूनमध्ये ₹26,051 कोटी आणि मेमध्ये ₹25,247 कोटी होते.
काय आहेत NPCI चे हे डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म?
- UPI: मोबाईलवरून त्वरित बँक-टू-बँक पैसे हस्तांतरित करण्याची रिअल-टाइम प्रणाली.
- IMPS: चोवीस तास (24×7) त्वरित पैसे पाठवण्याची इंटरबँक इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर सेवा.
- FASTag: टोल प्लाझावर न थांबता थेट लिंक केलेल्या खाते/वॉलेटमधून टोल टॅक्स कापण्यासाठी RFID तंत्रज्ञान आधारित टॅग.
- AePS: बायोमेट्रिक पडताळणीचा वापर करून बँक खात्यातून पैसे काढणे, जमा करणे आणि शिल्लक तपासण्याची सुविधा देणारे मॉडेल.
